ADL

Question 1

Waar en hoe ontstaat smetten/intertrigo?

Answer 1

Door het niet goed afdrogen in de huidplooien

• Nekplooi
• Oksel
• Onder de borst
• Buikplooi
• Liezen
• Bilplooi
• Knieholte
• Tussen de tenen

Question 2

Bij welke zorgvragers komt intertrigo het meeste voor?

Answer 2

• Dikkere zorgvragers.
• Mensen die veel transpireren
• Mensen die incontinent zijn.
• Mensen met contracturen (dit is een niet normale stand van een gewricht of
  lichaamsdeel) .
• Ouderen
• MEnsen met diabetes
• Verhoogde lichaamstemperatuur

Question 3

Hoe herken je intertrigo?

Answer 3

Bij intertrigo ziet de geïrriteerde huid in eerste instantie rood. Bij verergering kan de huid stukgaan en is zij zeer gevoelig voor infecties vooral voor een bepaalde schimmel (candida).

Question 4

Hoe herken je intertrigo dat geinfecteerd is met candida?

Answer 4

Intertrigo dat geïnfecteerd is met candida, kan witte plekken bevatten die erg jeuken. Soms komt er ook een onaangename geur bij vrij. Consulteer dan de huisarts.

Question 5

Hoe voorkom je intertrigo?

Answer 5

• Regelmatig wassen en vooral goed deppend drogen van de huid. Geen of een pH-
  neutrale zeep is aan te raden.
• Dun aanbrengen van barrièrespray, barrièrezalf, zinkolie, of leg scheurlinnen of
  Engels pluksel tussen de twee huidlagen.
• Kleding van katoen dragen.
• Goed aansluitende maar niet knellende onderkleding dragen.
• Voorkom dat de onnodig transpireert (door een niet te hoge omgevingstemperatuur).
• Katoenen beddengoed

Question 6

Afhankelijk van de ernst van intertrigo moeten aanvullende maatregelen genomen worden, wat zijn deze maatregelen?

Answer 6

• Wanneer de huid felrood is en glanst is het gebruik van barrièrespray, barrièrezalf of zinkolie van groot belang.
• Wanneer de huid stuk is, kan in overleg een antischimmelpreparaat aangebracht worden. Op een kapotte huid breng je geen barrièrespray, barrièrezalf of zinkolie aan.

Question 7

Wat is stomatitis

Answer 7

Bij stomatitis is het slijmvlies pijnlijk ontstoken. Het ziet rood, glimmend en is opgezwollen.
Het kan stuk zijn en er kan sprake zijn van korstvorming.

Question 8

Welke mensen hebben een verhoogde kans op stomatitis?

Answer 8

• Met hoge koorts.
• Die geen of geringe vochtopname hebben.
• Die versuft of bewusteloos zijn.
• Met een slechte slikfunctie.
• Die bepaalde medicijnen gebruiken (antibiotica, cytostatica).
• Met een verminderde weerstand.

Question 9

Welke maatregelen kan je nemen bij stomatitis?

Answer 9

• Regelmatig tandenpoetsen.
• Mond spoelen met spoelwater, fysiologische zoutoplossing of kamillewater.
• Kauwbeweging en speekselproductie stimuleren, bijvoorbeeld met suikervrije kauwgum.
• Mond reinigen met een gaasje met spoelvloeistof of met vochtige swabs. Een swab is een stokje waarvan de top met schuimrubber is bekleed. We kennen neutrale swabs en swabs die voorzien zijn van een vloeistof. Lemon swabs bevatten lemonglycerine. Deze laatste staan al jaren ter discussie. De vloeistof zou een verhoogde kans geven op cariës (aantasting van tandglazuur en het tandbeen door bacteriën) en tandontkalking.
• Mondslijmvlies vochtig houden met kunstspeeksel en de lippen insmeren met vet.
• Na overleg met een arts speciale reinigingsmiddelen gebruiken.
• Let er bij stomatitis op dat de zorgvrager prikkelende stoffen vermijdt, geen tabak of
  alcohol gebruikt en vloeibare voeding gebruikt.

Question 10

Wat zijn algemene rijregels van een tillift?

Answer 10

• maak gebruik van je lichaamsgewicht, als je duwt of trekt;
• duw en draai nooit tegelijk;
• als je draait loop dan zelf om het object heen en neem het in die beweging met je
  mee;
• plaats één van je voeten op het onderstel. Dat helpt bij duwen;
• beweeg gelijkmatig en rustig;
• keep ‘m rolling.

Question 11

Wanneer gebruik je een actieve tillift?

Answer 11

Een actieve tillift gebruik je als de zorgvrager in staat is mee te werken.

Question 12

Wat moet de zorgvrager hebben om gebruik te kunnen maken van een actieve tillift?

Answer 12

• een steunfunctie hebben op ten minste één been;
• een redelijk goede rompbalans en schouderfunctie hebben;
• nog enig begrip van de situatie hebben.

Question 13

Wat houdt een passieve tillift in

Answer 13

De zorgvrager hoeft niet actief deel te nemen aan de transfer. Hij wordt geheel ondersteund door een ‘hangmat’ met een handgreep of een druk op de knop de druk van het hydraulische systeem verhogen.

Question 14

Wat is een plafondtillift?

Answer 14

De plafondtillift kan worden bevestigd aan het plafond. De lift bestaat uit een trolley aan het plafond waaraan een tiljuk kan worden gehangen. Afhankelijk van welk juk er gebruik wordt kan de lift gebruikt worden voor ondersteuning van de transfer (actief) of als een passieve lift. Via een railsysteem in of aan het plafond wordt de lift van de ene naar de andere plaats ‘gereden’.

Question 15

Wat zijn de 8 verschillende houdingen in bed?

Answer 15

• Vlakke rugligging
• zijligging
• Buikligging
• halfzittende en rechtop zittende houding
• houding volgens trendelenburg
• anti trendelenburg
• Fowlerhouding
• Semi fowlerhouding

Question 16

Wanneer kies je voor een vlakke ligging?

Answer 16

Vlakke rugligging. Kan voorgeschreven zijn bij een hernia of ander rugletsel.

Question 17

Wanneer wordt een zijligging toegepast?

Answer 17

Zijligging wordt toegepast bij mensen bij wie de kans bestaat dat er speeksel, voeding of braaksel in de luchtwegen loopt (bij verminderd bewustzijn). Om in deze houding stabiliteit te bieden aan het lichaam kan de houding van Sims worden toegepast. Deze houding lijkt op de stabiele zijligging en wordt met kussentjes onder hoofd, bovenarm en het bovenliggende onderbeen ondersteund.

Question 18

Bij zijligging kan ondersteuning in de rug wenselijk zijn. waar moet je op letten?

Answer 18

• de halswervels moeten een rechte lijn vormen met de rest van de wervelkolom
• de ademhalingsweg moet vrij zijn ( leg het hoofd eventueel iets naar achter)
• de oorschelp mag niet dubbel liggen
• de onderste schouder en arm mogen niet afgeklemd worden
• de armen en ellenbogen moeten iets gebogen liggen
• leg de benen eventueel in loophouding

Question 19

Waar moet je op letten bij een buik ligging?

Answer 19

Als bij buikligging een hoofdkussen gebruikt wordt, mag dit niet te dik zijn. Je moet
voorkomen dat de zorgvrager rugklachten, overstrekte knieën en spitsvoeten krijgt.

Question 20

Maatregelen voor buikligging zijn?

Answer 20

• kussentje onder de buik leggen om rugklachten te voorkomen
• kussentje onder de enkels leggen om overstrekte
  knieën en spitsvoeten te voorkomen
• voeten buiten de matras laten steken om spitsvoeten
  te voorkomen Buikligging wordt altijd
  voorgeschreven in overleg met een fysiotherapeut.

Question 21

Wanneer wordt een half zittende of rechtop zittende houding in bed aangehouden?

Answer 21

Deze houding wordt vooral toegepast bij mensen met ademhalingsproblemen.

Question 22

Waar moet je rekening mee houden bij een half zittende of rechtop zittende houding in bed?

Answer 22

• Bij een halfzittende en rechtopzittende houding kun je meer kussens, een verstelbaar hoofdeinde of een kussensteun gebruiken. kussens dakpansgewijs of in een huisjes vorm plaatsen
• Bij een verstelbaar hoofdeinde hoef je maar één kussen te gebruiken.
• Voetenbankje gebruiken tegen onderuitzakken van zorgvrager

Question 23

Wat houdt de houding van trendelenburg in?

Answer 23

Ligt de zorgvrager op zijn rug, waarbij het voeteneinde van het bed hoger is dan het hoofdeinde. Om te voorkomen dat de zorgvrager tegen het hoofdeinde zakt, kun je een kussen tegen het hoofdeinde leggen.

Question 24

Waarvoor wordt de houding van Trendelenburg toegepast?

Answer 24

Deze houding wordt bijvoorbeeld toegepast om een betere bloedtoevoer naar de hersenen te krijgen. Bij vochtophoping (oedeem) in de benen kan deze houding ervoor zorgen dat door de
zwaartekracht het vocht afgevoerd wordt.

Question 25

Wat is Anti Trendelenburg houding?

Answer 25

Anti-Trendelenburg is een houding waarbij het hoofdeinde hoger is dan het voeteneinde. Om te voorkomen dat de zorgvrager onderuitzakt, kun je een voetenbankje gebruiken.

Question 26

Waarvoor dient de Anti Trendelenburg houding?

Answer 26

- als de druk op de hersenen niet te groot mag zijn. - Ook bij de zorgvrager met een hernia diafragmatica (middenrifbreuk) wordt deze houding nogal eens toegepast. Klachten van mensen met deze aandoening (het eten wil niet zakken, maagzuur) verminderen door deze houding.

Question 27

Waarvoor dient de Fowlerhouding?

Answer 27

De Fowlerhouding is in de geneeskunde van oudsher een houding waarbij het gehele bed voorover is gekanteld en de knieën in half opgetrokken houding worden geplaatst. De bedoeling van deze houding kan zijn om ontstekingsvocht in de buik naar het bekken te laten afvloeien.

Question 28

Waarvoor dient de semi Fowlerhouding?

Answer 28

In de semi-Fowlerhouding staat het hoofdeinde van het ongeveer 30 graden omhoog. Ook de knieën worden dusdanig ondersteund dat deze licht gebogen zijn. De semi-Fowler houding wordt veel toegepast om decubitus (doorliggen) te voorkomen. De houding voorkomt schuiven in bed en de druk tijdens het liggen wordt over een grotere oppervlakte van het lichaam verdeeld.

Question 29

Hoe leg je een arm hoog in bed?

Answer 29

Om een arm hoog te leggen, is het belangrijk dat het kussen onder de bovenarm aansluit tot de okselholte. De hand moet hoger liggen dan de ellenboog en de ellenboog moet op schouderhoogte liggen.

Question 30

Waarom wordt een arm hoog stand toegepast?

Answer 30

``` Deze armstand wordt bijvoorbeeld toegepast na een borstamputatie, om oedeemvorming (vochtophoping) in de arm te voorkomen of te verminderen. ```

Question 31

Hoe leg je een been hoog in bed?

Answer 31

gebruik je kussens, al dan niet daartoe speciaal op maat gebruiken. Let erop dat de bloedvaten en zenuwen niet afgekneld worden. Als de bloedvaten afgekneld zijn, zie je dat het been bleek of blauw wordt. De zorgvrager merkt het als prikkelingen of gevoelloosheid in het been.

Question 32

Wat zijn aandachtspunten voor been hoog leggen?

Answer 32

- De voet moet hoger liggen dan de knie. - De knie moet hoger liggen dan de heup. - De knieholte moet gesteund worden. - De hiel moet vrij liggen.

Question 33

Waarvoor kan een been hoog leggen nodig zijn?

Answer 33

Een been hoog leggen kan nodig zijn bij oedeemvorming of een open been.

Question 34

Wat houdt het Immobiliseren van arm of been in?

Answer 34

het onmogelijk maken om een lichaamsdeel te bewegen, met als doel het lichaamsdeel in een bepaalde stand te houden.

Question 35

Wat zijn de ouderwetste manieren om lichaamsdelen in een bepaalde stand te houden?

Answer 35

- Spalken (om een verkeerde stand van een gewricht te corrigeren) - zandzakken (kunnen gebruikt worden om een verlamd lichaamsdeel in de juiste stand te houden) - Orthese (hulpmiddel uit de revalidatietechniek om standsafwijking te corrigeren of abnormale beweeglijkheid onmogelijk te maken) - ligorthese voor in bed (vaak van materiaal dat decubitus zoveel mogelijk voorkomt).

Question 36

Wat kwam naar voren in een onderzoek over ondervoeding in 2010?

Answer 36

- In de thuiszorg is 15-25% van de zorgvragers ondervoed en het risico neemt toe met de leeftijd. - Van de thuiszorg zorgvragers en ouder dan 81 jaar is meer dan 30% ondervoed. - Iets minder dan één op de twee zorgvragers in alle gezondheidszorgorganisaties heeft een risico op ondervoeding. - Ongeveer één op de vijf zorgvragers is daadwerkelijk ondervoed. - Ondervoeding komt het meest voor op psychogeriatrische afdelingen van verpleeghuizen.

Question 37

wat zijn criteria van ondervoeding bij volwassenen tot 65 jaar?

Answer 37

- >5% gewichtsverlies in de laatste maand - >10% in het afgelopen half jaar - BMI <18,5

Question 38

Wat zijn criteria van ondervoeding bij ouderen?

Answer 38

- >5% gewichtsverlies in de laatste maand - >10% in het afgelopen half jaar - BMI <20

Question 39

Wanneer is er risico op ondervoeding bij volwassenen tot 65 jaar?

Answer 39

- Gewichtsverlies tussen 5 en 10% in het afgelopen half jaar - 3 dagen (vrijwel) niet gegeten hebben - 1 week < normaal gegeten

Question 40

Wanneer is er risico op ondervoeding bij ouderen?

Answer 40

- Gewichtsverlies tussen 5 en 10% in het afgelopen half jaar - 3 dagen (vrijwel) niet gegeten hebben - 1 week < normaal gegeten

Question 41

Wat zijn oorzaken die tot ondervoeding leiden?

Answer 41

- Verminderde eetlust door ziekte, ouderdom of bepaalde medicijnen. - Bij ouderen veranderen het verzadigingsmechanisme, de geur en de smaak. - Slikproblemen of onvoldoende mondzorg. - Door ziekte, medicijnen of psychologische factoren.

Question 42

Wat zijn de gevolgen van ondervoeding?

Answer 42

- De spiermassa neemt af. Er ontstaat krachtsverlies waardoor de kans op vallen en botbreuken toeneemt. - Eiwitten zijn essentieel voor spieren en organen. Door verhoogde eiwitafbraak is de kans op infecties (longontsteking) en doorliggen (decubitus) verhoogd. - De conditie van de huid vermindert waardoor een wond minder snel geneest. - Verhoogde kans op complicaties bij ziekte. - Het vermindert de kwaliteit van leven: er ontstaat een grotere hulpbehoevendheid en zwakte. Ondervoeding heeft effect op de lichamelijke en emotionele toestand. - Door ondervoeding neemt de kans op overlijden toe.

Question 43

Waarmee kan ondervoeding gemeten worden?

Answer 43

BMI index en SNAQRC

Question 44

Wat zijn aandachtspunten bij het wegen?

Answer 44

- Maak steeds gebruik van dezelfde weegschaal. - Weeg zonder schoenen, jas en andere zware kleding. - Weeg zo mogelijk op een vast tijdstip, bij voorkeur in de ochtend. - Weeg zo mogelijk de zorgvrager met een lege blaas. - Informeer bij ongewenste verandering de arts en/of diëtist. - Houdt bij relevante ziektebeelden rekening met oedeem en/of ascites die het gewichtsverloop kan beïnvloeden.

Question 45

Wat zijn andere redenen om het lichaamsgewicht te observeren?

Answer 45

- de zorgvrager heeft een vermageringsdieet of versterkend dieet. - bij hart- en nierafwijkingen houdt de zorgvrager misschien vocht vast wat zich kan uiten in een gewichtstoename - de zorgvrager krijgt plastabletten om het overtollige vocht uit te scheiden

Question 46

Wat kan je als zorgverlener doen om ondervoeding te voorkomen?

Answer 46

- Verbeter de ambiance: als mensen gezellig en rustig aan mooi gedekte tafel kunnen eten, blijven ze vaak langer zitten en eten daardoor meer. - Het tijdstip, de spreiding, de duur van de maaltijden hebben invloed op de eetlust, net als de smaak, de temperatuur, het uiterlijk en de keuzemogelijkheden. - Bespreek met de zorgvrager niet alleen wat gezonde voeding is, maar ook over regelmatig en plezierig eten, wat te doen bij minder trek en hoe een maaltijd aantrekkelijk te maken. - In de thuiszorg: Is een maaltijdvoorziening een optie voor deze zorgvrager? - Eten in gezelschap stimuleert: zijn er mogelijkheden om in de buurt met anderen te eten? - Aanvullende of eiwit verrijkte voeding kan helpen, net als tussendoortjes of snacks. Ook zijn er allerlei energiedrankjes die soms uitkomst bieden. - Zorg voor een goede verzorging van de mond. Slechte tanden of een slecht zittend gebit kunnen ervoor zorgen dat iemand minder eet. - Als slikken of kauwen problemen opleveren, kan het eten ook gemalen worden. - Let ook op het mogelijk negatief effect van de medicijnen op smaak en misselijkheid. - Bespreek zorgvragers met (dreigende) ondervoeding, (ver)slik- en mondproblemen bijvoorbeeld in een teamoverleg. Schakel indien nodig een diëtist, tandarts of een andere expert in. - Volg het gewichtsverloop door regelmatig te meten en dit in te vullen in het zorgdossier.

Question 47

Wie zijn risicogroepen voor ondervoeding?

Answer 47

zorgvragers: - met COPD - hartfalen - een depressie, - met dementie, - met decubitus, - die ouder zijn (>80 jaar), - die eenzaam zijn, - met een slecht gebit, - die herstellen van een fractuur, - met oncologische aandoeningen (kanker), - die veel medicatie gebruiken of die binnenkort een operatie moeten ondergaan

Question 48

Waarvoor staat LPZ

Answer 48

Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen

Question 49

Wat zijn lichamelijke gevolgen van valongelukken bij ouderen?

Answer 49

- Ruim de helft van de 55-plussers (52.000) die na een val op een Spoedeisende hulpafdeling wordt behandeld heeft een botbreuk (vaak heup of pols). - Drie van de tien slachtoffers (27.00) wordt na de Spoedeisende Hulp behandeling opgenomen in het ziekenhuis voor gemiddeld 12 dagen. - 58% (24.000) van de zelfstandig wonende, kwetsbare ouderen (75 jaar en ouder) loopt na een val een fractuur op. - 75-plussers breken vaker hun heup als gevolg van een val (18%, 7.400) of pols (11%, 6.400). - Bijna 4 van de 10 zelfstandig wonende, kwetsbare ouderen die op de Spoedeisende hulp behandeld worden (16.000), moeten daarna in het ziekenhuis opgenomen worden.

Question 50

Wat zijn sociale gevolgen van valongelukken bij ouderen?

Answer 50

- De beperkingen na een breuk zijn vaak ingrijpend en ondanks een lang en kostbaar revalidatieproces zijn de herstelkansen matig. De helft van de ouderen met een heupfractuur wordt nooit meer de oude en een vijfde van deze ouderen sterft binnen drie maanden. - Veel ouderen zijn bang opnieuw te vallen. Vallen en angst verhogen de kansen op depressie en verminderen de mate van activiteit en mobiliteit en het aantal sociale contacten. - Daarbij hebben ouderen die vallen een hogere medicatiegebruik. Ook worden ze afhankelijker van zowel medische en sociale voorzieningen als van mantelzorgers. - Ouderen hebben na een val meer moeite met het op- en aflopen van de trap, met het douchen en schoonmaken. Daarnaast zijn ze minder actief na een val. De sociale contacten en sociale activiteiten zijn na ruim een jaar wel weer als voorheen. - Als gevolg van een val kan woningaanpassing of verhuizing nodig zijn. - Door letsel als gevolg van een val raken ouderen vaak uit hun normale doen. De lichamelijke en geestelijke conditie wordt minder, waardoor risico op gezondheidsklachten toeneemt.

Question 51

Wat zijn de kosten ten gevolgen van val ongelukken?

Answer 51

690 miljoen euro (bijvoorbeeld ambulance, specialisten, revalidatie) per jaar. Twee derde van deze kosten (460 miljoen euro) komen door valongevallen van zelfstandig wonende 75-plussers. Dit is ongeveer €10.000 per ongeval.

Question 52

Wat zijn de 2 oorzaken voor vallen?

Answer 52

- persoonsgebonden (intrinsieke) factoren | - omgevings (extrinsieke) factoren.

Question 53

wat zijn Persoonsgebonden (intrinsieke) factoren voor vallen?

Answer 53

- Verminderd reactievermogen - Verminderd evenwicht - Verminderde spierkracht - Beperkte lichamelijk mogelijkheden verminderde lenigheid - Verminderd zicht en gehoor - Specifieke ziekten (zoals artrose, CVA, de ziekte van Parkinson, orthostatische hypotensie) - Problemen met lopen - Cognitieve- en psychische achteruitgang - Geneesmiddelengebruik (voornamelijk slaap- en kalmeringsmiddelen) - Risico verhogend gedrag (zoals te snel opstaan, te weinig beweging en haasten)

Question 54

Wat zijn omgevings (extrinsieke) factoren voor vallen?

Answer 54

- Onvoldoende (straat) verlichting - Hoge drempels - Losse kleedjes en voorwerpen - Meubilair dat niet past bij de persoon - Schoenen met gladde zolen - Slecht onderhouden rollator - Een boodschappentas zonder wielen - Slechte huishoudtrap

Question 55

Wat is de grootste veroorzaker van een val bij 75 plussers?

Answer 55

Struikelen

Question 56

Wat zijn belangrijke verbeteractiviteiten die bijdragen aan een succesvolle valpreventie?

Answer 56

- Risico’s voor vallen kennen. - Regelmatig de risico’s bij de zorgvrager en de omgeving inventariseren op het niveau van de zorgvrager, de woning of de afdeling en de organisatie. Bijvoorbeeld door bij de zorgvrager het evenwicht, de mobiliteit, het medicatiegebruik, de bloeddruk, het gezichtsvermogen, de voeten en het schoeisel, de omgeving en het gedrag en de mate van valangst te onderzoeken. Verzorgenden hebben hierbij een belangrijke signalerende functie. Het is echter ook goed om met vaste regelmaat risicofactoren in kaart te brengen met behulp van een checklist. - zorgvrager, mantelzorger of familie betrekken met goede en passende voorlichting. - (Bijna-)valincidenten registreren en verbeteracties in gang zetten.

Question 57

Wat zijn aanbevelingen voor thuiswonende zorgvragers volgens de CBO-richtlijn ‘Preventie van valincidenten bij ouderen?

Answer 57

- Interventies op het gebied van woningaanpassing alleen op te nemen als deel van multifactoriële interventies. - Het schoeisel van de oudere kritisch bekijken en de zorgvrager hierover adviseren. - De voorgeschreven medicijnen kritisch te evalueren. - Te werken aan verminderen van valangst. - Kijken of een bril nodig is. - zorgvragers eventueel cardiovasculair (de hart en bloedvaten) te laten onderzoeken. - Oefenprogramma’s met op het individu afgestemde training van evenwicht en spierkracht te starten bij ouderen met een valgeschiedenis.

Question 58

Wat zijn aanbevelingen voor verpleeg en verzorgingshuizen volgens de CBO-richtlijn ‘Preventie van valincidenten bij ouderen?

Answer 58

- Geen vrijheid beperkende maatregelen te gebruiken als valpreventie. - Loophulpmiddelen moeten verantwoord worden voorgeschreven, goed worden onderhouden en de gebruiker moet goed worden geïnstrueerd. - Orthostatische hypotensie (het omgaan met lage bloeddruk) als onderdeel van de reguliere zorg te behandelen. - De voorgeschreven medicijnen met vaste regelmaat kritisch te evalueren. - Oefenprogramma’s te starten met op het individu afgestemde training van evenwicht, gericht op valpreventie en spierkrachtverbetering. - Een bed alarmsysteem te overwegen. - Aandacht te hebben voor omgevingsfactoren of interventies op het gebied van woningaanpassingen. - Onderzoeken of het zicht van de zorgvragers goed is. - Het schoeisel van zorgvragers kritisch te bekijken en zo nodig adviseren om hier iets aan te veranderen. - Het gebruik van heupbeschermers te overwegen.

Question 59

vanuit waar word de lichaamstemperatuur geregeld?

Answer 59

temperatuurcentra

Question 60

Waar bevind de temperatuur centra?

Answer 60

in de tussenhersenen en in de hersenstam.

Question 61

Hoe produceert het lichaam warmte?

Answer 61

door de verbranding van voedingsstoffen in de cellen.

Question 62

Hoe verliest het lichaam warmte>

Answer 62

- via de huid (via uitstraling en transpiratievocht) - via de uitademingslucht - met de uitscheiding van urine en ontlasting.

Question 63

Wat is een gezonde lichaamstemperatuur?

Answer 63

tussen de 36 en 37,5 graden. ’s Morgens is de lichaamstemperatuur meestal lager, doordat de stofwisseling ‘s nachts op een lager peil ligt. Daarom meet je in het algemeen 2x per dag de temperatuur.

Question 64

Welke soorten thermometers zijn er?

Answer 64

- Digitale ( - analoge (met kwik, mag niet meer, duurt minimaal 3 minuten) - infrarode (via infraroodsensor en wordt binnen enkele seconden gemeten)

Question 65

Bij wie hou je de thermometer vast om te voorkomen dat het breekt of te ver binnendringt in het lichaam te voorkomen

Answer 65

bij bewusteloze mensen, demente bejaarden, baby’s en kleine kinderen en mensen met hoge koorts en koude rillingen.

Question 66

De temperatuur kan gemeten worden op plaatsen die goed afsluitbaar zijn en waar de bloedvaten net onder het lichaamsoppervlak lopen. Waar zijn deze plekken?

Answer 66

- De rectale temperatuurmeting is de meest betrouwbare methode. Een rectale meting is niet mogelijk bij aambeien en een ruptuur (een inscheuring) bij een kraamvrouw. Bij de rectale meting breng je het puntje van de thermometer via de anus in het rectum. Je kunt daarbij gebruikmaken van een beschermend plastic hoesje (steritemp). - De temperatuurmeting in de oksel is minder betrouwbaar. Het is 0.5 graden lager dan in het rectum. Een axillaire meting duurt langer dan een rectale meting. Vooral met een analoge thermometer dan duurt het 10 minuten. Bij zeer magere mensen en baby’s is het niet mogelijk de lichaamstemperatuur axillair op te nemen. Zorg dat de okselholte tijdens de meting goed afgesloten blijft. - Ook de orale meting is minder nauwkeurig dan de rectale meting. Het is 0.3 graden lager dan in het rectum. Het opnemen met een analoge thermometer duurt zeven minuten. Deze methode is ongeschikt voor baby’s, kleine kinderen en verwarde en onrustige mensen. Voor baby’s zijn er tegenwoordig speenthermometers. Bij de orale meting zijn de volgende punten belangrijk: de zorgvrager mag kort van tevoren geen warmte of koude drank of voeding gebruikt hebben, de thermometer moet onder de tong gebracht worden en tijdens de meting moet de mond gesloten blijven. - Ook bij de femorale meting (in de lies) van de lichaamstemperatuur moet de analoge thermometer gedurende 10 minuten aangelegd worden. In de lies is de temperatuur 0.5 graden lager dan in het rectum. Ook deze methode is niet mogelijk bij magere mensen. Bij het meten zorg je ervoor dat de lies voor de meting goed droog is en leg je de thermometer in de liesplooi aan en let erop dat de benen gesloten blijven. - Intra-aurale of tympanische meting wordt gedaan met behulp van een oorthermometer. Deze wordt in veel Nederlandse ziekenhuizen gebruikt. Hij meet de warmtestraling van het trommelvlies. De meting is meestal enkele tienden graden hoger dan bij de rectale meting. De intra-aurale meting is bij zeer veel mensen mogelijk. Een uitzondering vormen mensen die een aandoening aan het trommelvlies hebben gehad. Bij de meting gebruik je disposable (wegwerp) lensdopjes. - Als je de lichaamstemperatuur via het voorhoofd wilt meten heb je een infrarode of digitale thermometer nodig.

Question 67

Bij hoeveel graden Celsius spreken we van koorts?

Answer 67

boven de 38 graden

Question 68

Bij welke lichamelijke aandoeningen kan koorts optreden?

Answer 68

- infectieziekten, - ontstekingsprocessen, - vaccinatie, - uitdroging, - hersenaandoeningen (waarbij het temperatuurregulatie centrum is aangedaan), - wonden, - trombose - bij een verhoogde schildklier verwerking.

Question 69

Waarom is in veel gevallen koorts gunstig voor het lichaam?

Answer 69

Door de verhoogde lichaamstemperatuur wordt het overlevingsklimaat voor micro-organismen ongunstiger. Bovendien is bij deze hogere temperatuur een grotere productie van witte bloedcellen mogelijk. Deze cellen maken micro-organismen onschadelijk.

Question 70

Welke andere verschijnselen kunnen optreden bij koorts?

Answer 70

- in de tijd dat de lichaamstemperatuur oploopt, hebben veel mensen het koud, zijn ze rillerig en hebben ze een bleke gelaatskleur. - tijdens de koorts heeft de zorgvrager het meestal warm. Hij kan droog en heet aanvoelen en blozen. Ook is het mogelijk dat de zorgvrager onrustig is en transpireert. - de zorgvrager verkeert in een toestand van algehele malaise, met hoofdpijn en spierpijn. - de zorgvrager is rusteloos en lijdt soms aan slapeloosheid. - de zorgvrager heeft geen eetlust en soms last van misselijkheid en braakneigingen. - de zorgvrager heeft soms erge dorst maar soms is het dorstgevoel juist afwezig. - de polsfrequentie en de ademfrequentie kan toenemen. - de urineproductie is geringer. - de zorgvrager heeft branderige ogen en er kunnen koortsblaasjes ontstaan op de lippen.

Question 71

Als de temperatuur in korte tijd sterk toeneemt hoe reageert het lichaam dan?

Answer 71

met het samentrekken van bloedvaten, toename van de stofwisseling en rillen. De zorgvrager heeft het koud, ziet bleek, vertoont kippenvel en klappertandt. Het lichaam voelt warm aan. Dit kan samengaan met onrust. Er wordt gesproken van een koude rilling.

Question 72

hoeveel stadia zijn er voor koorts

Answer 72

3

Question 73

Wat houdt het eerste stadium van koorts in?

Answer 73

het koude stadium. De zorgvrager rilt van de kou en er vindt een snelle temperatuurstijging plaats. De zorgvrager is angstig en onrustig.

Question 74

Wat houdt het 2de stadium van koorts in?

Answer 74

het warmte stadium waarbij de temperatuur hoog kan oplopen, een versnelde ademhaling en hartactie. Zijn huid is droog en rood en voelt warm aan. De ogen kunnen er glanzend uitzien. Er is een algeheel gevoel van ziek zijn en de zorgvrager kan onrustig en verward overkomen.

Question 75

Wat houdt het 3de stadium van koorts in?

Answer 75

het transpiratie stadium. De lichaamstemperatuur daalt, heeft het koud en ligt te rillen. Veel transpireren vermindert de urineproductie. De zorgvrager voelt zich erg moe. Bij een te snelle daling kan de zorgvrager een flauwte krijgen. Dit is waarneembaar aan een bleke gelaatskleur, transpireren, geeuwen en een kortdurende bewustzijnsvermindering.

Question 76

Waar bestaat verzorging van koorts uit?

Answer 76

- Vermijd directe lichtbronnen. Mensen met koorts zijn vaak overgevoelig voor fel licht. - Bij koorts is er sprake van een verhoogde stofwisseling. Het lichaam heeft dus behoefte aan extra energie. Geef voeding die rijk is aan koolhydraten en eiwitten. - Stimuleer bedrust. De verhoogde stofwisseling vraagt extra energie van het lichaam. De bedrust is bovendien van belang om de lichaamstemperatuur niet nog meer te laten stijgen. Door lichamelijke activiteit ontstaat er namelijk warmte. - Bij beginnende koorts heeft de zorgvrager het dikwijls koud. Toevoer van warmte, extra dekens of een kruik, is dan gewenst. Wanneer de zorgvrager het daarna warm krijgt, haal je de kruik en de extra dekens weer weg. Voorkom tocht. - Door transpiratie scheidt het lichaam meer vocht uit dan normaal. Zeker in combinatie met misselijkheid en braken kan er een vochttekort in het lichaam ontstaan. Dat kan tot uitdroging leiden waardoor de koorts weer kan toenemen. Bij hoge koorts is een vochtopname van 2 tot 3 liter per dag gewenst. Geef ook zeker iets zout als bouillon, want zout houdt vocht vast. Dorstkoorts kan bij baby’s voorkomen, door onvoldoende vochtopname. - Wanneer de zorgvrager flink transpireert, kan het nodig zijn hem meerdere keren per dag te wassen. De kleding en het bed moet je dan ook meermalen per dag verschonen. Ook de mondverzorging is belangrijk. De slijmvliezen kunnen uitdrogen en stomatitis (een algemene ontsteking van de mondslijmvliezen) kan ontstaan. - Geef koortswerende medicijnen, alleen op voorschrift van de arts. - Observeer de temperatuur. Ook de polsslag, de voedingsstand (waaronder het vochtgehalte) de urine en de algemene lichamelijke toestand moet geobserveerd worden. - Wees alert op psychische aspecten. Bij hoge koorts kan er verwardheid optreden.

Question 77

Wanneer kunnen koortsstuipen optreden?

Answer 77

De stuipen kunnen bij snelle temperatuurstijgingen optreden.

Question 78

Hoe herken je koortsstuipen?

Answer 78

aan korte, schokkende bewegingen van het gezicht, de armen en de benen. Spoedig treedt er bewusteloosheid op.

Question 79

Hoe lang duren koortsstuipen?

Answer 79

meestal enkele minuten tot maximaal een kwartier. Hierna keert het bewustzijn weer terug. Snelle hulp om te voorkomen dat door zuurstofgebrek hersenbeschadigingen optreden. Eerste hulp bestaat uit het beheerst maar snel afkoelen. Bel een arts.

Question 80

Wat is hyperthermie?

Answer 80

Hyperthermie is een sterk verhoogde lichaamstemperatuur die twee gradaties kent:

Question 81

Wat zijn de 2 gradaties bij hyperthermie?

Answer 81

- In de eerste fase is sprake van een temperatuur tot 40 graden Celsius; warmte- uitputting en verschijnselen hierbij zijn bleekheid, overmatig transpireren, hoofdpijn, spierkrampen, duizeligheid en misselijkheid. - In de tweede fase is een temperatuur boven de 40 graden; warmtestuwing of hitteberoerte genoemd. De zorgvrager heeft een hoogrode kleur op het gezicht, een droge huid, hoofdpijn, misselijkheid, dorst en verwardheid. Er kunnen bewustzijnsstoornissen en shock verschijnselen ontstaan, toevallen die lijken op epileptische aanvallen. Uiteindelijk kan een circulatiestilstand optreden. De oorzaak kan een zonnesteek zijn.

Question 82

Wat is ORS en waar dient het voor?

Answer 82

(Oral Rehydrations Salts) Dit is een poeder waarin zich zouten bevinden die kan worden gegeven aan een zorgvrager die nog bij kennis is in een geval van veel verlies van vocht en zout door transpireren.

Question 83

Waarom observeer je de hartslag?

Answer 83

Dit kan routinematig geschieden, of om een speciale redenen, zoals: een hartafwijking, aandoening aan de hersenen en gebruik van bepaalde medicijnen.

Question 84

Wanneer observeer je de hartslag?

Answer 84

2x per dag als iemand in rust is.

Question 85

Welke slagader is de bekendste om te voelen?

Answer 85

polsslagader

Question 86

Hoe meet je de hartslag op?

Answer 86

15 seconden en dan de hartslag maal 4

Question 87

Welke vingers gebruik je voor het opmeten van de hartslag?

Answer 87

wijs en middelvinger

Question 88

Hoelang meet je de hartslag als deze zeer traag of zeer onregelmatig is?

Answer 88

een halve of 1 minuut

Question 89

Op welke plekken kan je de hartslag meten?

Answer 89

slaapslagader, halsslagader, polsslagader of liesslagader

Question 90

Wat zijn de gemiddelde hartslagen per leeftijdscategorie?

Answer 90

- Bij pasgeborenen: 120 tot 140 slagen per minuut. - Bij kinderen: hangt af van de leeftijd; de frequentie is wel hoger dan bij volwassenen. - Bij volwassenen: 60 tot 90 slagen per minuut.

Question 91

Wat is een andere benaming voor een verhoogde hart frequentie?

Answer 91

(tachycardie)

Question 92

Wanneer kan er een verhoogde hart frequentie plaatsvinden?

Answer 92

bij: emoties, koorts (bij een temperatuurstijging van één graad stijgt de hartfrequentie met 8 tot 12 slagen), bloedingen, hartafwijkingen en bij bepaald medicijngebruik.

Question 93

Wanneer kan er een verlaagde hart frequentie plaatsvinden?

Answer 93

bij conditieverbetering, tijdens de slaap, bij braken, bij hersenaandoeningen, hartafwijkingen, na bepaald medicijngebruik en in een later stadium van shock.

Question 94

Wat is een drukpols en wanneer komt die voor?

Answer 94

is een hartslag die zeer hard aanvoelt. Dit komt voor bij bepaalde hersenaandoeningen.

Question 95

Wat houdt een weke pols in?

Answer 95

Een weke pols kan wijzen op bijvoorbeeld een lage tensie (bloeddruk)

Question 96

Wat is een ander woord voor bloeddruk?

Answer 96

Tensie

Question 97

Wat houdt bloeddruk in?

Answer 97

De bloeddruk (tensie) is de druk die in de slagaders heerst, in het bijzonder in de slagader van de bovenarm.

Question 98

Wat is het principe van een bloeddrukmeting?

Answer 98

bloeddrukmeting komt erop neer dat je de armslagader dichtdrukt door de bloeddrukmanchet op te pompen. Vervolgens laat je de lucht langzaam uit de manchet ontsnappen. Op een gegeven moment oefent het bloed zoveel druk uit, dat het weer in de arm stroomt. Dit is de systolische bloeddruk (bovendruk).Als je de druk in de manchet nog verder laat dalen, stroomt het bloed op een bepaald moment ook in de ontspanningsfase in de arm. Dit is de diastolische druk (onderdruk).

Question 99

Wat heb je nodig voor het meten van bloeddruk?

Answer 99

bloeddrukmeter en een stethoscoop (een instrument om naar geluiden in het lichaam te luisteren) nodig. Daarnaast kennen we ook de elektronische bloeddrukmeter.

Question 100

Wat is een auscultatoire meting?

Answer 100

Auscultatoire meting betekent dat je de bloeddruk meet door te luisteren met behulp van een stethoscoop. Om de zekerheid te hebben dat je de systolische bloeddruk juist gemeten hebt, kun je de pols voelen. De eerste polsslag is de waarde van de systolische druk. De diastolische druk is niet aan de pols te voelen.

Question 101

Wanneer is de boven druk te hoog?

Answer 101

boven 160

Question 102

Wat is een normale diastolische druk?

Answer 102

tussen 70 en 90 mm HG.

Question 103

Wat is een ander woord voor hoge bloeddruk?

Answer 103

Hypertensie

Question 104

Wat is een ander woord voor lage bloeddruk?

Answer 104

hypotensie

Question 105

Richtlijnen wat betreft de diastolische druk zijn?

Answer 105

- Bij 95-99 mm HG: licht verhoogd. - Bij 100-104 mm HG: matig verhoogd. - Bij 105 mm HG of meer: ernstig verhoogd.

Question 106

Wat zijn voorwaarden om goed de bloeddruk te kunnen meten?

Answer 106

- de zorgvrager moet in rusttoestand zijn. - zorg voor een rustige omgeving - laat de zorgvrager een gemakkelijke houding aannemen, met de arm op een vaste ondergrond - Let erop dat de arm zich op de hoogte van het hart bevindt. - de mouw mag niet knellen. - zorg dat de manchet van de bloeddrukmeter leeg is en bevestig de manchet om de bovenarm, zodanig dat de elleboogplooi vrij is. - zet het membraan van de stethoscoop op de elleboogplooi van de hulpvrager - pomp de manchet op totdat je niets meer hoort en dan nog 20 tot 30 mm HG hoger - open het ventiel en laat langzaam wat lucht uit de manchet lopen. Lees de meter af bij de eerst hoorbare toon, dit is de systolische bloeddruk. - bij de laatste hoorbare toon lees je de diastolische bloeddruk af. De bloeddruk wordt over het algemeen afgerond op vijftallen. Als je bij een zorgvrager afwijkende waarden meet, moet je dit meteen rapporteren.

Question 107

De inademing is een actieve beweging waarbij door spieractiviteit de borstkas ruimer wordt. Welke spieren worden hiervoor gebruikt?

Answer 107

de tussenribspieren, het middenrif en de buikspieren.

Question 108

Welke 2 ademhalingstechnieken zijn er?

Answer 108

1. Bij de borstademhaling wordt de borstkas voornamelijk ruimer doordat de tussenribspieren zich aanspannen. 2. Bij de buikademhaling, door het gebruik van het middenrif

Question 109

Wat kan je observeren aan de ademhaling?

Answer 109

1. De frequentie 2. De diepte en gelijkmatigheid 3. Ritme 4. Geluid

Question 110

Wat observeer je tijdens de frequentie bij het ademhalen?

Answer 110

- Die is bij volwassenen 14 tot 18 maal per minuut, - bij kinderen 20 tot 25 maal per minuut - bij baby’s 30 tot 40 maal per minuut. Onder normale omstandigheden is de verhouding tussen de hartfrequentie en de ademfrequentie 4:1 (vier staat tot één). Een hoge ademfrequentie komt voor bij aandoeningen van longen en luchtwegen, hartafwijkingen, koorts, lichamelijke inspanning en emoties. Een lage ademfrequentie komt voor in slaap- en rusttoestand en na het gebruik van slaapmiddelen.

Question 111

Wat observeer je tijdens de diepte en gelijkmatigheid bij het ademhalen?

Answer 111

Dit is waar te nemen aan de bewegingen van de borstkas en de buik. Bij een diepe ademhaling is de frequentie lager. Een oppervlakkige ademhaling komt voor bij aandoeningen van de ademhalingsorganen (zoals longemfyseem) en sommige hart- en vaatziekten. Een diepe ademhaling komt onder ander voor na het gebruik van slaapmiddelen en bij bewusteloosheid ten gevolge van een te hoog bloedsuikergehalte.

Question 112

Wat observeer je bij het ritme tijdens de ademhaling?

Answer 112

Na elke in- en uitademing is er een pauze. Bij kortademigheid zijn de pauzes soms afwezig.

Question 113

Wat observeer je bij het geluid tijdens de ademhaling?

Answer 113

Bij zwelling van de slijmvliezen van de ademhalingswegen kan er een hijgende, snurkende, rochelende of piepende ademhaling optreden. Een piepende uitademing is kenmerkend voor mensen die een astmatische aanval hebben.

Question 114

Welke 2 afwijkende ademhalingstypes zijn er?

Answer 114

- Een kussmaul-ademhaling. Dit is een regelmatige, diepe ademhaling. Komt voor bij bewusteloosheid ten gevolge van een verhoogd bloedsuikergehalte. - Een cheyne-stokes-ademhaling, die is onregelmatig en ongelijkmatig. Het is een in diepte toenemende ademhaling, die geleidelijk oppervlakkiger wordt en een adempauze volgt. Deze ademhaling komt voor bij mensen die op sterven liggen.

Question 115

Hoelang controleer je de ademhaling?

Answer 115

een halve of hele minuut.

Question 116

Wat houdt saturatiemeten in?

Answer 116

De saturatiemeter of pulse-oximeter meet hoeveel procent van de hemoglobine in de rode bloedcellen zuurstof heeft gebonden. Dit wordt ook wel zuurstofsaturatie of zuurstofverzadiging genoemd.

Question 117

Hoeveel procent van de hemoglobine hoort zuurstof gebonden te hebben?

Answer 117

97%-100%

Question 118

Ook zonder saturatiemeter is het vaak mogelijk om een indruk te krijgen van de zuurstofsaturatie van het slachtoffer. Wat zijn de kenmerken hiervan?

Answer 118

Iemand met roze slijmvliezen (lippen) heeft doorgaans | een normale saturatie (uitgezonderd koolmonoxidevergiftiging).

Question 119

Wat houdt Cyanose in?

Answer 119

Wanneer de slijmvliezen echter paars of blauw verkleurd zijn, is er sprake van cyanose en is de zuurstofsaturatie (het zuurstofgehalte) van het bloed verlaagd. Cyanose is een laat teken van zuurstoftekort!

Question 120

Tekenen van een (ernstig) zuurstoftekort zijn?

Answer 120

- Onrust en opwinding (agitatie) - Versnelde ademhaling (niet te verwarren met hyperventilatie) - Versnelde hartslag - Bleekheid of grauw gelaat - Blauwe verkleuring van de slijmvliezen (cyanose): gelaat, lippen, tong, vingers, nagels - Onduidelijke spraak, coördinatiestoornissen - Verlaagd bewustzijn, slaperigheid

Question 121

Enkele tips om de zorgvrager in zijn ademhaling te ondersteunen zijn?

Answer 121

- Laat de zorgvrager een rechte lichaamshouding aannemen en kleding te aan die niet knelt. - Adem met de zorgvrager mee om regelmaat en rust in het ademen aan te brengen. - Laat de zorgvrager de handen op de buik leggen om buikademhaling te leren voelen. - Laat de zorgvrager met getuite lippen uitademen, om zich bewust te zijn van zijn uitademing. Hierdoor lukt het beter alle lucht uit te blazen en leert hij aan de hele longen te gebruiken. - Help de zorgvrager bij een ernstige benauwdheidsaanval voorover te leunen op een kussen, wat de longen een maximale kans geeft tot opname van zuurstof. - Blijf bij een benauwdheidsaanval rustig en stel niet te veel vragen. Luisteren en antwoord geven kosten de zorgvrager veel energie. - Laat de zorgvrager tijdens het wassen met de ellebogen op de wasbak steunen en tussendoor regelmatig rusten. Op die manier kost de activiteit minder energie. - De ontstekingen in de longen zijn bij COPD altijd aanwezig, ook al bestaan er even geen klachten. Omdat een zorgvrager die benauwd is: nogal kan hoesten, is het van belang om alert te zijn op ‘aanhoesten’. Je zou als verzorgende besmet kunnen raken. Met een schoon sputumpotje kan je de verspreiding van ziektekiemen verkleinen. - Een zorgvrager kan gebruikmaken van hulpmiddelen als een zuurstofbril, zuurstofsonde of zuurstofmasker om op deze manier zuurstof tot zich te nemen. - Een zorgvrager die ademhalingsproblemen kent, heeft vaak weinig eetlust. Het is belangrijk dat hij regelmatig kleine porties licht verteerbaar voedsel te eten krijgt.

Question 122

Wat is slapen?

Answer 122

Slapen is een fysiologische toestand van een verlaagde bewustzijnsgraad en verminderde aanspreekbaarheid. Het is een activiteit van de hersenen, de hersenstam. Tijdens het slapen ontspannen we ons geestelijk, emotioneel en lichamelijk.

Question 123

Wat is de behoefte van slaap voor een pas geborene?

Answer 123

tot 18 uur

Question 124

Wat is de behoefte van slaap voor kinderen van 5 tot en met 12 jaar?

Answer 124

9 t/m 11 uur

Question 125

Wat is de behoefte van slaap voor zwangere vrouwen?

Answer 125

meer dan 8 uur

Question 126

Hoeveel fases komen er voor in je slaap?

Answer 126

4

Question 127

Wat houdt de eerste fase van slapen in?

Answer 127

De eerste fase: doezelen, die duurt 3 of 4 minuten. De ogen beginnen langzaam te draaien en de hersenactiviteit is heel laag.

Question 128

Wat houdt de 2de fase van slapen in?

Answer 128

De tweede fase: lichte slaap, die duurt ongeveer een half uur. Flarden van gedachten kunnen actief zijn in de hersenen. De spieren verslappen nog meer.

Question 129

Wat houdt de 3de fase van slapen in?

Answer 129

De derde fase: diepe slaap. De spieren zijn helemaal ontspannend. Het hartritme (en bloeddruk) daalt, de ademhaling is regelmatig en de lichaamstemperatuur daalt.

Question 130

Wat houdt de 4de fase van slapen in?

Answer 130

De vierde fase: diepste slaap. Het is moeilijk iemand wakker te krijgen.

Question 131

Hoe vaak komen de verschillende fases van slaap voor

Answer 131

De slaap kent verschillende fasen die komen 5 tot 6 keer voor en vindt plaats volgens een bepaalde cyclus van 90 minuten,

Question 132

Wat gebeurt er tijdens de REM fase?

Answer 132

In deze fase vertonen de hersenen net zoveel activiteiten als overdag. Je bent dan aan het dromen. In de REM fase kan iemand makkelijk wakker gemaakt worden.

Question 133

Wat zijn voorwaarden die bijdragen tot een goede slaap?

Answer 133

- Rekening houden met de slaapgewoonten van de zorgvrager, informeer dus naar wensen. - Stimuleer een regelmatig slaap-waakritme, zonder middagdutjes. - Zorg voor een vertrouwde omgeving. - Veel bloemen en planten kunnen slecht zijn, zij produceren zuurstof, waardoor de hersenen van mensen mogelijkerwijs minder snel tot rust kunnen komen. - Het hebben van een goed bed en een matras die past bij degene die er gebruik van maakt. - Gezond eet- en drinkgedrag. Overmatig alcoholgebruik geeft geen inslaapproblemen maar de kwaliteit van de slaap is slecht. Laat en veel e ten is niet aan te bevelen. En te veel koffie en thee drinken bemoeilijkt bij veel mensen het inslapen.

Question 134

Wat zijn adviezen voor slechte slapers?

Answer 134

- Beweging en frisse lucht voor het slapen gaan bevorderen de slaap. - Probeer spanningen te vermijden en wat te ontspannen (bijvoorbeeld even lezen). - Drink een glas warme melk. In melk zitten stoffen die het inslapen vergemakkelijken. - Neem een warm bad.

Question 135

Welke problemen gaan gepaard met slecht slapen?

Answer 135

- geestelijke problemen: oververmoeidheid en verminderde alertheid. Iemand kan geïrriteerd raken en ouderen kunnen gedesoriënteerd raken en gaan dwalen. - lichamelijke problemen: oververmoeidheid en een verminderde elasticiteit van de spieren. Door de slaap herstellen spieren zich. Mensen die veel in de nacht werken of slecht slapen, hebben meer last van obstipatie. - sociale problemen: bijvoorbeeld op het werk minder productief zijn.

Question 136

Slaapmiddelen zijn te onderscheiden in slaap- en doorslaapmiddelen. Waar moet je op letten bij doorslaapmiddelen?

Answer 136

Bij doorslaapmiddelen moet je goed observeren of de zorgvrager de volgende dag niet al te suf of te slaperig is.

Question 137

Welke factoren maken de kan op decubitus groter?

Answer 137

- Slechte voedingstoestand; - Slechte bloedcirculatie (vaatvernauwing), hart- en vaatziekten; - Diabetes mellitus (suikerziekte); - Aandoeningen van het zenuwstelsel; - Bewusteloosheid; - Gebruik van bepaalde medicijnen (bijvoorbeeld kalmeringsmiddelen). - niet adequate verpleging - incontinentie voor urine of ontlasting - verminderd gevoel in de huid - bacteriele infectie van de huid

Question 138

Wat zijn bedreigde plaatsen voor decubitus?

Answer 138

De Bedreigde plaatsen zijn de plaatsen waar de botten zich vlak onder het huidoppervlak bevinden. Op deze plaatsen lopen de bloedvaten de grootste kans om dichtgedrukt te worden.

Question 139

Wat zijn bedreigde plaatsen voor iemand die op zn rug lig?

Answer 139

achterhoofd, wervelkolom, schouderbladen, | ellenbogen, stuit (75 procent van de decubitus gevallen) en de hielen.

Question 140

Wat zijn bedreigde plaatsen voor iemand die op zn buik ligt?

Answer 140

de oorschelpen, ribbenkast, geslachtsorganen (bij mannen), borsten (bij vrouwen), bekken, knieën, scheenbeenderen en de wreef van de voeten.

Question 141

Wat zijn bedreigde plaatsen voor iemand die op zn zij ligt?

Answer 141

de enkels, zijkanten van de voeten, binnen- en buitenkant van de knieën, de heupen, ellebogen, schouders en oren.

Question 142

Wat zijn bedreigde plaatsen voor iemand dit zit

Answer 142

billen ter hoogte van de zitbeenderen, stuit, | hielen en ellebogen.

Question 143

Wat zijn oorzaken en invloeden van decubitus?

Answer 143

Oorzaken en invloeden zijn druk- en schuifkrachten. Door bijvoorbeeld lang liggen of zitten in dezelfde houding of langdurige druk van bijvoorbeeld prothese, spalk of gips.

Question 144

Wat zijn de belangrijkste preventie maatregelen voor decubitus?

Answer 144

het verminderen of opheffen van de druk- en schuifkrachten. | Maatregelen zijn: wisselhouding, drukverminderende hulpmiddelen en verzorgende maatregelen.

Question 145

Maatregelen gericht op drukvermindering door lichaamshoudingen zijn?

Answer 145

- Rugligging. De druk is het laagst als de zorgvrager in semi Fowler 30° houding ligt (hoofd en benen 30° omhoog) - Zijligging. De druk is het laagst als de zorgvrager in de 30° zijligging ligt. Het is belangrijk dat het heiligbeen vrij ligt. De benen liggen achter elkaar met een kussen ertussen. - Rechtop zitten in bed. Bij rechtop zitten is er sprake van een zeer hoge druk, een halfzittende houding heeft de voorkeur (60°). Wel ontstaan dan snel schuifkrachten. - Zithouding. Achteroverzittende houding met de benen ondersteund door een voetenbankje en de hielen vrij geeft het minste druk. Indien kantelen niet mogelijk is, is de druk het laagst in een rechtopzittende houding met de voeten op de grond.

Question 146

Middelen en materialen die voor drukverlaging kunnen zorgen zijn?

Answer 146

- Drukverlagende matrassen om het contactoppervlak zo groot mogelijk te maken. - Kussens. Het beste is om luchtkussens of kussens van traagschuim te gebruiken. - Met behulp van kussens of hielbeschermers kunnen de hielen vrijgehouden worden van het bed. Dit kan bereikt worden door een kussen in de lengterichting onder de kuiten te leggen. Dikke badstof sokken kunnen helpen de druk op de hielen en voeten te verlagen. - Risicoplaatsen vrij leggen door middel van een dekenboog te plaatsen, of lakens over het voeteneind om de voeten vrij te leggen. Ook extra druk die kan ontstaan door tegen bedhekken of hoofd- en voeteneind te liggen moet voorkomen worden. - Een schapenvacht. Recent onderzoek toont aan dat het gebruik van een speciaal(medisch) schapenvacht het risico op decubitus met 40% verminderd.

Question 147

Maatregelen gericht op vermindering van de duur van de druk zijn:

Answer 147

- Wisselhouding. Gecombineerd met een drukverlagend matras om de 4 uur, anders om de 2 uur. De druk in zijligging is hoger dan in rugligging. Ook buikligging is goed. Liggen is beter dan zitten. Wanneer sprake is van een langdurige zithouding dient de zorgvrager regelmatig even gelift te worden ter vermindering van de druk. - Wisseldrukmatrassen zijn matrassen waarbij voortdurend wisselende delen van het matrasoppervlak onder druk staan.

Question 148

Maatregelen gericht op verminderen van de schuifkracht zijn?

Answer 148

- Zithoudingen dienen zo te worden ondersteund dat onderuitzakken niet mogelijk is. - In bed, bij voorkeur (semi-)Fowler houding. - In de stoel, rugleuning achterover (60°). - Regelmatige inspectie van de onderlaag: lakens droog, schoon (kruimels!), en glad. Bij het gebruik van een anti-decubitusmatras mag het laken niet te strak; dit belemmert een goede preventieve werking.

Question 149

Wat zijn overige maatregelen voor decubitus preventie?

Answer 149

- Huidhygiëne, een goede observatie om problemen tijdig te ontdekken. - Voeding en vochtinname optimaliseren. Uit onderzoek blijkt dat veel zorgvragers met decubitus ondervoed zijn. Extra eiwitten en koolhydraten kunnen noodzakelijk zijn. - Barrièrefilms beschermen de huid tegen irritatie. Er is nog discussie over de waarde van barrièrefilms ter preventie van decubitus. Fabrikanten beweren dat deze middelen hun nut hebben bewezen, in combinatie met incontinentie. Het middel zou ook schuifkrachten kunnen verminderen.

Question 150

Wat zijn maatregelen die niet effectief zijn tegen decubitus?

Answer 150

- Massage van de huid. Het kan de huid week maken en heeft dan een averechts effect. - Ringkussens want de randen geven extra druk geven. Het ventiel geeft risico ophuidbeschadiging. Het rubber - kan de huid warm, vochtig en week maken. - Het inpakken met vette watten vergroot de kans op decubitus. De watten worden na verloop van tijd hard. Bovendien ontnemen de watten het zicht op de risicoplekken. - Een katheter verhoogt het risico op decubitus omdat de zorgvrager erop kan gaan liggen.

Question 151

Wat zijn contracturen?

Answer 151

Dat zijn dwangstanden van de gewrichten.

Question 152

Hoe ontstaan contracturen?

Answer 152

Ze ontstaan doordat er niet bewogen wordt, zodat de gewrichtsbanden en –kapsels korter en de spieren dunner (spieratrofie) worden. Doordat de spanning en kracht van de buigspieren groter is dan die van de strekspieren komen buig contracturen het meest voor en kunnen in elk gewricht ontstaan.

Question 153

Waar komen contracturen het meeste voor?

Answer 153

in de armen, de heupen, de knieën en de voeten

Question 154

Hoe wordt een contractuur aan de voeten genoemd?

Answer 154

spitsvoeten

Question 155

Bij wie komen spitsvoeten voor?

Answer 155

Dit komt vooral voor bij passieve, bedlegerige mensen. Door dekens worden de voeten omlaag gedrukt. De enige manier om dit te voorkomen is actief bewegen.

Question 156

Onvoldoende beweging komt voor bij?

Answer 156

- Bedlegerigheid in combinatie met passiviteit. - Lang in dezelfde houding zitten, vooral rolstoelgebruikers. - Gedwongen stand, bijvoorbeeld bij gipsverband. - Bij lichamelijke aandoeningen, zoals een verlamming.

Question 157

Preventieve maatregelen voor contracturen zijn?

Answer 157

- Een fysiotherapeut te betrekken. - Bewegen. Oefeningen (passief of actief) van alle natuurlijke bewegingen die in de desbetreffende gewrichten mogelijk zijn. - Wisselende houdingen is vooral belangrijk voor rolstoelgebruikers. - Hulpmiddelen zoals spalken en zandzakken.

Question 158

Wat is osteoporose?

Answer 158

Dit is ontkalking van de botten, botbreuken kunnen sneller ontstaan. Vooral na de menopauze hebben vrouwen een verhoogde kans.

Question 159

Wat zijn preventieve maatregelen voor osteoporose

Answer 159

- Lichaamsbeweging. Bot vernieuwt zich hierdoor sneller. - Veel melkproducten drinken, die bevatten calcium. - Niet te veel vlees eten. Vlees beïnvloedt het calciumgehalte in negatieve zin. - Voldoende vitamine D opnemen.

Question 160

Wat kunnen oorzaken zijn van vaker moeten urineren?

Answer 160

- nervositeit, - blaasontsteking, - zwangerschap - gebruik van vochtafdrijvende middelen.

Question 161

Wat zijn oorzaken die urineren kunnen verminderen?

Answer 161

- nierfunctiestoornissen, - onvoldoende hartwerking - verlies van vocht op een andere manier, zoals transpiratie en braken.

Question 162

Hoeveel urine produceert een volwassene per etmaal?

Answer 162

1,5 liter

Question 163

Welke bekende aandoening heeft als symptoom een verhoogde urine frequentie?

Answer 163

Suikerziekte

Question 164

Wat zijn afwijkingen in de kleur van urine?

Answer 164

- Donkergele tot donkerbruine urine wijst op leveraandoeningen. - Roze, roodbruine of vleeskleurige urine betekent dat de urine bloed bevat. Dit kan onder andere wijzen op blaasontsteking, nierbekkenontsteking, nierstenen of kwaadaardige aandoeningen van de urinewegen of prostaat. - Roodachtige urine is een gevolg van verkleuring die veroorzaakt worden door medicijnen, zoals bepaalde laxerende middelen of door kleurstoffen die in voeding kan voorkomen, bijvoorbeeld in rode bieten.

Question 165

Waardoor ontstaat troebele urine?

Answer 165

door bacteriën, eiwitten of pus. Wanneer urine langere tijd staat, wordt ze ook troebel en is de geur onaangenaam.

Question 166

Wat betekent de geur van urine?

Answer 166

Als urine een tijdje met de buitenlucht in aanraking is geweest, geeft ze een lichte ammoniak geur af. Ook bij urineweginfecties is de geur onaangenaam. Bij mensen die suikerziekte hebben, kan de urine zoetig ruiken.

Question 167

Wanneer is er moeite met urineren ondanks goed werkende nieren?

Answer 167

- Direct na de bevalling kan de urinebuis opgezwollen zijn. - Bij neurologische aandoeningen zoals spina bifida (open rug) en dwarslaesie. - Aangeboren afwijking bij mannen met een vergrote prostaat.

Question 168

Bij niet kunnen urineren kun je verschillende maatregelen nemen. Welke zijn dat?

Answer 168

- Laat een waterkraan lopen. - Zorg voor voldoende privacy. - Gun de zorgvrager de tijd. - Spoel de geslachtsorganen met warm water.

Question 169

Waar kan een sg (soortelijk gewicht) hoger dan 1025 op wijzen?

Answer 169

diabetes, uitdroging of | aanwezigheid van eiwit in de urine.

Question 170

Waar kan een te laag sg op wijzen?

Answer 170

de nieren teveel water uitscheiden.

Question 171

Welke 8 vormen van incontinentie zijn er?

Answer 171

1. Stress- of inspanningsincontinentie. Is meestal het gevolg van een verslapping van de bekkenbodemspieren. Bijvoorbeeld door een bevalling. Ongewild urineverlies vindt plaats bij plotseling drukverhoging in de buik, bijvoorbeeld door hoesten, lachen, niezen, tillen of andere lichamelijke inspanningen. 2. Urge- of aandrangincontinentie. Dit is een vorm waarbij de urine ook meteen komt als men aandrang voelt. Komt zowel bij mannen als hij vrouwen voor. 3. Overloopincontinentie. Bij deze vorm worden onregelmatig druppeltjes urine verloren. De oorzaak is een overvolle blaas, waarbij geen aandrang wordt gevoeld om te plassen. Een vergrote prostaat van de man kan hier de boosdoener zijn, maar ook zwellingen, verzwakkingen of urinewegstenen. 4. Druppelincontinentie. Langdurige nadruppelen is een typisch mannenprobleem. De oorzaak is meestal een vergroting van de prostaat. 5. Reflexincontinentie. Bij deze vorm is er sprake van een stoornis aan het zenuwstelsel. De controle over de blaasspieren is verdwenen. 6. Incontinentie door psychische oorzaken. Dit kan bij dementerenden zijn, maar ook bij kinderen ouder dan vijf tot zes jaar, vooral ’s nachts. Deze vorm wordt enuresis nocturna genoemd. Ongeveer een op de tien kinderen tot negen jaar heeft ermee te maken. 7. Hormonale incontinentie. Bijvoorbeeld in de menopauze, kan het slijmvlies in de urinebuis slechter doorbloed raken. 8. Incontinentie bij ouderen. De blaascapaciteit wordt kleiner. Bovendien voelen ouderen mensen soms minder goed wanneer de blaas vol is vooral ’s nachts.

Question 172

Waaruit bestaat ontlasting?

Answer 172

75% uit water, afgeschilferd darmslijmvlies, zouten, slijm, bacteriën, 10 % afvalproducten van de voeding en galkleurstof.

Question 173

Wat zijn observatie punten bij ontlasting?

Answer 173

- Frequentie, die kan variëren van 1x per etmaal tot 3 à 4x per week. Oorzaken van een te lage frequentie zijn: cellulose (stof in veel natuurlijke vezels) arme voeding, weinig lichaamsbeweging, neurologische aandoeningen, medicamenten en te weinig vochtopname. Oorzaken van een te hoge frequentie zijn: laxerende voeding, maag- en darmstoornissen, psychische oorzaken en laxeermiddelen. - De hoeveelheid is afhankelijk van de hoeveelheid en samenstelling van de voeding. De normale hoeveelheid is 100 tot 200 gram per dag. Bij diarree is dat meer, bij obstipatie minder. - De kleur komt door de aanwezigheid van galkleurstoffen.

Question 174

Afwijkingen in de ontlasting zijn?

Answer 174

- Stopverfkleurig duidt op een afsluiting in de galwegen. - Zwarte ontlasting wijst op het gebruik van medicatie (norit en i ijzerpreparaten) of een bloeding hoog in het spijsverteringskanaal (mond, slokdarm of maag). De zwarte verkleuring ontstaat door de inwerking van de spijsverteringssappen op het bloed. - Helder rode ontlasting kan duiden op een bloeding in het laatste deel van de darmen of een bloedende aambei. - Kleurstoffen in het eten kan een afwijkende kleur geven, bijvoorbeeld bij het eten van drop of bieten. - Consistentie (samenhang). Feces is normaal halfvast, afhankelijk van de voeding. - Geur. Gisting en bloed kunnen een erg onaangename lucht geven. - Samenstelling. Er kunnen met het oog waarneembare afwijkingen in zitten zoals parasieten, lintworm en maden. Ook ingeslikte, onverteerbare voorwerpen kunnen in de ontlasting voorkomen. Abnormale bestanddelen die je alleen via een microscoop kunt zien zijn ziekteverwekkende micro-organismen, of sporen van bloed.

Question 175

Een aantal defecatieproblemen zijn?

Answer 175

1. Aarsmaden 2. Incontinentie van feces 3. Diarree kan verschillende oorzaken hebben: - Spanningen en emoties kunnen voor een verhoogde peristaltiek zorgen. - Irritaties van het maagdarmkanaal. - Laxerende voeding, zoals olijfolie. 4. Obstipatie is te harde en droge ontlasting. 5. Laxerende middelen (laxantia) kunnen gebruikt worden wanneer natuurlijke middelen niet meer helpen. Het nadeel is dat de darmen vaak niet goed meer functioneren zonder deze middelen en hierdoor heeft men er steeds meer van nodig. Orale laxantia kunnen in vier groepen onderverdeeld worden: - Irritantia stimuleren de peristaltiek van de darmen. - Weekmakers zorgen ervoor dat er meer vocht in de feces komt, die wordt hierdoor zachter en heeft meer volume. - Glijmiddelen maken de feces zalfachtig en “smeren” de darmwand. - Bulkvormers zijn cellulose achtige stoffen die water opnemen en daardoor uitzetten. De massa werkt stimulerend op de peristaltiek. Tot de rectale laxantia behoren: - Een microklysma bevat ongeveer 5 ml vloeistof en wordt toegepast bij een verstopping aan het laatste deel van de darmen. - Bij een fosfaatklysma kan de hoeveelheid vloeistof variëren. 6. Aambeien of hemorroïden

Question 176

Op welke manieren kan je transpireren?

Answer 176

- Convectieve afvoer, doordat een koude luchtstroom langs het lichaam de warmte meeneemt. Direct daarmee in verband staat de luchttemperatuur, de luchtvochtigheid en de luchtbeweging. - Stralingsafvoer van de lichaamswarmte naar de gemiddelde oppervlakte temperaturen van de omliggende wanden en materialen. - Geleidingsafvoer is doordat het lichaam met koude oppervlakken in aanraking komt.

Question 177

Wat is een ander woord voor afscheiding van zweet?

Answer 177

secretie

Question 178

Als een zorgvrager "warm" zweet zonder bijpassende oorzaak, wat kan hier dan de reden voor zijn?

Answer 178

- koorts, - angst, - zwakte, - afwijkingen in het centraal zenuwstelsel - een hormonale oorzaak, bijvoorbeeld opvliegers.

Question 179

Waar kan klam koud zweet op wijzen?

Answer 179

op een gevaarlijke toestand als flauwvallen of dreigende shock.

Question 180

Waardoor gaat zweet ruiken?

Answer 180

Door aanraking van bacterien

Question 181

Als een diabeet hoge bloedsuikerwaarden heeft kan zweet (en adem) ruiken naar?

Answer 181

aceton

Question 182

Waaruit bestaat menstruatie?

Answer 182

Menstruatie is een mengeling van slijmvlies restjes, velletjes, bloed, kleine bloedstolsels en vocht. Het gaat pas ruiken als het met de buitenlucht in aanraking komt. Tijdens de menstruatie is de persoonlijke hygiëne erg belangrijk. Was het liefst zonder zeep.

Question 183

hoeveel menstruatie verliest een vrouw?

Answer 183

Een vrouw verliest meestal niet meer dan 100 milliliter per dag. Dit kan meer zijn in de overgang.

Question 184

Wat is sputum?

Answer 184

Slijm

Question 185

Hoeveel sputum kan een mens per dag produceren?

Answer 185

enkele tot honderden milliliters per dag. Een gezond mens produceert geen sputum.

Question 186

Wat zijn aandachtspunten wat kleur en consistentie betreft van sputum?

Answer 186

- Slijmerig sputum is helder en draderig en komt voor bij ontstekingen van de bovenste luchtwegen. - Taai sputum komt voor bij bronchitis en longontsteking. Bij longontsteking kan het oranjebruin zijn. - Etterig sputum is groen en kan klonterig zijn. Dit treedt op bij flinke infecties. - Bloederig, lichtrood sputum wordt opgegeven bij een longbloeding. Spoortjes bloed kunnen op diverse longziekten wijzen, onder meer op longcarcinoom.

Question 187

Wat is een TIA?

Answer 187

Een TIA (transient ischaemic attack) is een beroerte van voorbijgaande aard. De bloedvoorziening naar een deel van de hersenen is tijdelijk gestaakt. Deze verschijnselen duren meestal maar een paar minuten, vaak niet langer dan twintig minuten.

Question 188

Wat zijn symptomen van een TIA?

Answer 188

- Het zicht aan 1 oog is plotseling wazig of het gezichtsveld valt aan één kant plotseling weg. - De mond trekt ineens scheef. - Praten met dubbele tong, niet meer op woorden kunnen komen of wartaal spreken. - Geen kracht of gevoel meer hebben in een arm of been aan dezelfde zijde van het lichaam.

Question 189

Wanneer is er spraken van een CVA of Beroerte?

Answer 189

Wanneer de verschijnselen van een TIA langer dan 24 uur aanhouden

Question 190

Waarvoor staat CVA

Answer 190

(cerebrovasculair accident). betekent letterlijk ‘een ongeluk met een bloedvat in de hersenen’. Hierbij kan het gaan om een herseninfarct (afsluiting van een bloedvat) in 80% van de gevallen of een hersenbloeding (beschadiging van een bloedvat).

Question 191

Wat is een CVA?

Answer 191

Een CVA is een aandoening in de hersenen die zich kenmerkt door een acuut tekort aan zuurstof met een permanent invaliderend karakter en is ook een verzamelnaam voor hersenbloeding of herseninfarct.

Question 192

Wat is een hersenbloeding?

Answer 192

Een hersenbloeding is een scheurtje in de wand van een slagader.

Question 193

Wat is een herseninfarct?

Answer 193

Een herseninfarct is een afsluiting van een slagader.

Question 194

Wat zijn symptomen van een CVA?

Answer 194

De symptomen van een beroerte of CVA kunnen heftiger zijn dan van een TIA, zoals: - verlammingen in het gezicht (scheve mond bijvoorbeeld); - warrig spreken en denken; - verlammingen (meestal aan één zijde van het lichaam); - verstoring of verlies van het gezichtsvermogen; - verdoofd gevoel in arm, been of gezicht: - tintelingen; - ernstige hoofdpijn (meestal bij bloeding); - duizeligheid en evenwichtsstoornissen Belangrijk is dat je het hoofd van het slachtoffer iets hoger legt dan de rest van zijn lichaam en medische hulp inschakelt.

Question 195

Welke vormen van bewusteloosheid zijn er?

Answer 195

Diepe en minderdiepe vormen

Question 196

Wat zijn minder diepe vormen van bewusteloosheid?

Answer 196

Bij minder diepe bewusteloosheid reageert het | slachtoffer nog wel op sterke pijnprikkels.

Question 197

Wat zijn oorzaken van bewusteloosheid?

Answer 197

hersenletsel, ademhalingsstoornissen, elektriciteitsongevallen en ziekten (bijvoorbeeld suikerziekte of epilepsie).

Question 198

De eerste hulp bij bewusteloosheid is?

Answer 198

- Aanspreken en schudden - Geen reactie =112 - Advies opvolgen - Ademhaling controle - Wel ademhaling = veiligstellen - Geen ademhaling = reanimatie Leg iemand niet in een stabiele zijligging bij bot of wervelbreuken, hoewel de ademhaling altijd voor gaat.

Question 199

Welke fase zijn er bij een CVA?

Answer 199

acute fase, een revalidatiefase en een chronische fase.

Question 200

Kan een TIA een voorbode zijn van een beroerte?

Answer 200

Ja

Question 201

Wat is de oorzaak van een beroerte?

Answer 201

Meestal is de slechte kwaliteit van de binnenwand van bloedvaten de oorzaak van een beroerte. Dit kan komen door ouderdom (aderverkalking), een ongezonde levensstijl, suikerziekte, te hoge bloeddruk of een verhoogd cholesterolgehalte.

Question 202

Kenmerkende verschijnselen van een CVA zijn?

Answer 202

- Hemiparese is een halfzijdige verlamming. Na een tijd kan de arm en het been stijf worden en kan er spasticiteit ontstaan door een verhoogde spierspanning. - Apraxie is dat de zorgvrager automatismen in handelingsschema’s verliest. Bewegen kan alleen nog maar met nadenken, dit is vermoeiend. - Hemianopsie is dat de zorgvrager een gedeelte van situaties aan de aangedane kant niet kan zien. - Neglect (negeren) van het aangedane deel van het lichaam. - Dysartrie is dat het lang duurt om iets goed uit te spreken. - Sensibiliteitsstoornissen zijn stoornissen in het gevoel. Daardoor kunnen mensen soms incontinent worden doordat de sluitspieren niet meer goed werken. - Vermoeidheid. - Dysfagie is last van verslikken. De kans op verslikken en daardoor een longontsteking (aspiratiepneumonie) is aanwezig. - Immobiliteit, onbeweeglijkheid. - Langzaam, voorzichtig, terughoudend en onzeker gedrag. - Afasie, is een taalstoornis met betrekking tot het taalbegrip, lezen en schrijven. - Geheugen en concentratiestoornis. - Gestoorde ruimtelijke waarneming. - Impulsief gedrag.

Question 203

Voorbeelden van zorgproblemen die je tegen kunt komen bij zorgvragers met een CVA zijn?

Answer 203

- Bij een hemiplegie zie je regelmatig schouder- en armproblemen. Bij een subluxatie is de schouder uit de kom (je voelt een kuiltje aan de zijkant van de schouders). Een pijnlijke schouder en een oedemateuze (een gezwollen) hand, komt vaak voor. Ondersteun de onderarm daardoor en til de arm niet hoger dan 90 graden. Als je de bovenarm optilt beweeg de schouder dan mee, til nooit onder de schouder en luister naar pijnklachten. - Soms heeft iemand last van een trillend been (reflux), duw de knie naar beneden of de tenen omhoog. Ondersteun bij het lopen de aangedane zijde, zo dwing je de zorgvrager op het goede been te lopen. Soms heeft een zorgvrager een peroneusveer in de schoen als de scheenbeenspieren verlamd zijn. (die spalk tilt de voet op en moet goed aangebracht worden).

Question 204

Wat is dementie?

Answer 204

Dementie is geen ziekte, maar een combinatie van een aantal verschijnselen. Zo’n combinatie noem je een dementieel syndroom.

Question 205

Wat zijn verschijnselen van dementie?

Answer 205

- Geheugenstoornissen. Te onderscheiden in: inprentingsstoornissen, waarbij je niet meer in staat bent ervaringen en gebeurtenissen op te slaan in je geheugen, stoornissen in het korte termijngeheugen en stoornissen in het langetermijngeheugen. - Desoriëntatie. Je kunt gedesoriënteerd zijn in plaats, tijd en persoon. - Oordeels- en kritiekstoornissen. - Afasie (het verlies van het vermogen om taal te spreken en/of gesproken taal te begrijpen), apraxie (het onvermogen om kleine complexe handelingen te verrichten) en agnosie (is het onvermogen gehoors-, gezichts-, reuk-, smaak-, en gevoelsprikkels te herkennen). - Gedragsstoornissen. Zoals onverschilligheid, agressiviteit, onrust en gestoorde remming. - Stemmingsstoornissen. Denk hierbij aan somberheid en depressieve klachten.

Question 206

Je kunt de ernst van dementie in vier fasen weergeven, namelijk?

Answer 206

- Lichte dementie De zorgvrager heeft een verstoorde inprenting en desoriëntatie in tijd. Hij is nog in staat eenvoudige handelingen uit te voeren en is nog zelfredzaam. Het besef en het bewustzijn dat er iets aan de hand is, is er wel. De angst en de spanning bij de hulpvrager nemen toe. Hij probeert zijn tekortkomingen te camoufleren met verzinsels (confabulaties). - Matige dementie De zorgvrager heeft een verstoord kortetermijngeheugen en een verstoorde oriëntatie in plaats. Het verwerken van informatie lukt niet meer. De oordeels- en kritiekstoornissen nemen toe. Het gevoelsleven vervlakt. De zorgvrager verliest de mogelijkheid om vaardigheden, zoals rekenen, aankleden, koken en adl-activiteiten uit te voeren. Hij wordt steeds onrustiger en dat uit zich in dwalen en omkering van het dag nachtritme. - Ernstige dementie De zorgvrager is gedesoriënteerd in persoon. Hij leeft vooral in het verleden. Zijn verbale mogelijkheden en motoriek raken verstoord. - Diepe dementie Er is geen enkel contact meer mogelijk. De zorgvrager is bedlegerig of gebonden aan een stoel. Hij is incontinent en kan zich niet meer verzorgen. Vaak is de zorgvrager in dit stadium motorisch onrustig en maakt herhaalde bewegingen en geluiden. Dit noemen we persevereren, volharden.

Question 207

Het proces van het dementeren kun je ook bekijken vanuit de beleving van de dementerende zelf. Dit kan aan de hand van het model van drie belevingsstadia, namelijk?

Answer 207

- Het bedreigde ik De zorgvrager bemerkt allerlei veranderingen bij zichzelf waar hij geen grip op heeft. Hij merkt dat zijn geheugen en oriëntatie vermogen afnemen. Deze gevoelens van bedreiging kunnen tot gevolg hebben dat de zorgvrager angstig, agressief of depressief reageert. - Het verdwaalde ik Geleidelijk aan, maakt de bedreiging plaats voor gevoelens van verdwaald zijn. De controle over het eigen functioneren en over de omgeving neemt verder af. Hij is verdwaald in een wereld, die onbekend is. hij is voortdurend op zoek naar zijn kamer, zijn ouders of naar de sleutels. Dit komt vaak tot uiting in zwerfneigingen: doelloos lopen over gangen. Een andere uitingsvorm is verzamelzucht. Het verzamelen is een krampachtige poging om structuur aan te brengen in een chaotische wereld. - Het verloren ik De dementerende zorgvrager verliest steeds meer het contact met zijn omgeving. Zijn communicatie is zwaar gestoord, zowel verbaal als non-verbaal. De wereld om hem heen lijkt te verdwijnen. De zorgvrager raakt opgesloten in zijn eigen wereld. De zorgvrager brengt vaak in foetushouding zijn dagen door. De zorgvrager is zo diep in zichzelf verzonken dat communicatie door middel van taal, oogcontact en gezamenlijke bewegingen over algemeen niet meer mogelijk is.

Question 208

Wat zijn 3 benaderwijzen voor dementerende zorgvragers?

Answer 208

- Validation - Warme Zorg - Rot

Question 209

Wat houdt de validation benaderwijze bij dementerende zorg in?

Answer 209

Validation betekent letterlijk bevestiging of bekrachtigen. Deze benadering is ontwikkeld door de Amerikaanse psychotherapeut Noami Feil. Validation betekent dat je de zorgvrager volgt in zijn beleving en hem daarin bevestigt.

Question 210

Wat zijn de uitgangspunten bij validation?

Answer 210

- Elk gedrag heeft betekenis. - Vroege emotionele herinneringen vervangen het intellectuele denken. - Gedesoriënteerde mensen keren terug naar het verleden om: Onverwerkte conflicten op te lossen, prettige gebeurtenissen opnieuw te beleven en psychische druk te verminderen door zich terug te trekken uit de pijnlijke gevoelens.

Question 211

Naomi Feil onderscheidt dementie in vier fasen en geeft aan welke begeleiding mogelijk is, wat zijn deze fases?

Answer 211

1. Lichte verwardheid. Als verzorgende kun je helpen door duidelijkheid te bieden. 2. Verwardheid in tijd. Herinneringen zijn vaak levendig en kunnen aanknopingspunten zijn voor een gesprek. 3. Voortdurende beweging. Een gesprek lukt vaak niet meer. Non-verbaal contact kan een aanvulling zijn. Veel ouderen vinden het in dit stadium fijn om aangeraakt te worden. 4. Vegeteren. Er is geen communicatie meer. Men reageert wel op zintuiglijke prikkels.

Question 212

Wat houdt warme zorg in bij dementie?

Answer 212

Warme zorg ontleend aan de hechtingstheorie van Bowlby. De behoefte die de dementerende als kind had aan hechting, neemt weer toe. Warme zorg wil voor de zorgvrager een omgeving scheppen waarin hij het gevoel van veiligheid uit zijn jeugd kan terugkrijgen.

Question 213

Wat houdt ROT in bij de benaderwijze van dementerende zorg

Answer 213

In de eerste fase beseft de zorgvrager goed wat er met hem aan de hand is. Hij kan reageren met angst, verdriet, agressie of een depressie. Je begeleiding heeft het karakter van een gids in een onbekende wereld. Je doet dat in eerste instantie met wijzen op de realiteit.

Question 214

Richtlijnen voor het toepassen van ROT (realiteits oriëntatie training) zijn?

Answer 214

- Creëer en handhaaf een vaste routine. - Geef duidelijke eenvoudige antwoorden. - Herinner mensen aan tijd, plaats en persoon. - Corrigeer als mensen verward praten en fouten maken bij wat ze doen. - Wijs de weg door duidelijke aanwijzingen te geven en vergezel hen indien nodig. - Laat merken als je iemand begrijpt. - Maak zorgvragers duidelijk dat je verwacht dat ze voor zichzelf zorgen, zoveel mogelijk. - Behandel zorgvragers als volwassenen en met respect.

Question 215

Wat is ziekte van parkinsons?

Answer 215

Bij de ziekte van Parkinson ontstaat in de hersenen een tekort aan de neurotransmitter dopamine. Door het dopaminetekort wordt de aansturing van spierbewegingen aangetast en gaan armen en benen beven. Tegelijkertijd worden spieren stijf, waardoor lichaamsbewegingen moeilijker op gang komen. De ziekte treft ongeveer 1% van de 55- plussers. (zijn vatbaarder voor dementie en depressie)

Question 216

De somatische gevolgen van Parkinson zijn?

Answer 216

- Tremoren (een voortdurende schudbeweging van één of meer lichaamsdelen) zijn het meest opvallend. Ze kunnen voorkomen in de spieren van de handen, armen, kin, tong, benen of voeten. Vaak is het eenzijdig van het lichaam, maar kan ook aan beide kanten. In rust wordt het erger, in de slaap verdwijnen ze. Emoties en het proberen te onderdrukken maakt de tremoren erger. - Spierstijfheid, kan in het hele lichaam voorkomen. Dit leidt soms tot pijn in spieren en gewrichten. De zorgvrager beweegt moeizaam, dit kost tijd en energie. Bewegingen komen traag op gang, ze hebben vaak start- en stopproblemen, problemen met opstaan, zitten en omdraaien. De zorgvrager kan een minder goede balans en coördinatie hebben. De zorgvrager loopt schuifelend, voorovergebogen en armen bewegen niet mee. Doordat spieren niet vlug genoeg reageren, kan het ontwijken van hindernissen een probleem zijn en heeft men meer kans op vallen. Als iemand vastgelijmd lijkt aan de vloer, noem je dat freezing. - Door de voorovergebogen houding en verminderd bewegen, ventileren de longen niet goed en kunnen er ademhalingsproblemen voorkomen. - Toegenomen speekselvloed. - Slikproblemen. - Een vettige, schilferige huid en vet haar. Doordat talgklieren meer huidsmeer aanmaken. - Toegenomen transpiratie. - Obstipatie en een traag werkende blaas. - Een maskergelaat. De gezichtsspieren werken minder goed, het gezicht is star, uitdrukkingsloos, je ziet minder emoties. Ook de ogen bewegen minder - Zacht, binnensmonds en monotoon praten. De zorgvrager is soms moeilijk te verstaan.

Question 217

De geestelijke gevolgen van Parkinsons kunnen zijn?

Answer 217

- Zorgvragers met Parkinson hebben 2 à 3 keer zoveel geestelijke problemen als mensen zonder deze ziekte. Bijvoorbeeld door somatische klachten als vermoeidheid, speekselvloed, spraakproblemen en het maskergelaat. Vaak zie je initiatiefverlies, lusteloosheid, concentratieproblemen en geheugenproblemen. Depressie komt meer voor. - Er is een 3x meer kans op dementie. Je ziet voornamelijk geheugenstoornissen, afasie, agnosie, apraxie (zie voor deze betekenissen punt 1.7.3. Dementie) en moeite met dingen organiseren en het volgen van gesprekken. Bij Parkinson dementie zie je vaker dan bij gewone dementie: verwardheid, paranoia (achtervolgingswaan) en hallucinaties (een zintuiglijke beleving die niet overeenkomt met wat er in werkelijkheid gebeurt). - Door de bijwerking van Parkinson medicatie heeft de zorgvrager een grotere kans op het krijgen van een psychose.

Question 218

Wat is een delier?

Answer 218

Een delier of delirium is een acute toestand van verward psychisch functioneren. Het heeft altijd te maken met een storing in het functioneren van de hersenen.

Question 219

Wat zijn de oorzaken van een delier?

Answer 219

Meestal is er een lichamelijke oorzaak, zoals een ziekte in de hersenen, hart- en longaandoeningen, stofwisselingsstoornissen en vitaminegebrek. Veelvoorkomende oorzaken zijn koorts, alcoholmisbruik en medicijnvergiftiging.

Question 220

De 10 verschijnselen van een delier zijn?

Answer 220

- Acuut optredende verwardheid, meestal van korte duur, sterk wisselend gedurende de dag. - Verandering van waarneming (hallucinaties) en denken (wanen): de wereld wordt op een achterdochtige manier als bedreigend en vijandig ervaren, waardoor de zorgvrager angstig is. - Verstoring van aandacht, concentratie en denktempo: angstig, apathisch, somber en boosaardig gedrag. - Verlaagd bewustzijn: suf en slaperig. - Verstoring van het denken: droomachtig, niet logisch. - Verstoord slaap-waakritme. - Stoornissen van het kortetermijngeheugen. - Toename of afname van onrust, in mimiek, gevaren of beweging, en verbaal (roep- en gilgedrag). - Vaak is er een verminderde alertheid, soms een toegenomen alertheid. Dan reageert de zorgvrager sterk op allerlei onbelangrijke, niet ter zaken doende prikkels uit de omgeving. - Desoriëntatie van tijd, plaats of persoon.

Question 221

Hoe kunnen de verschijnselen van een delier behandeld worden?

Answer 221

De verschijnselen van een delier kunnen met medicijnen worden behandeld. Hierbij wordt gebruikgemaakt van antipsychotica en rustgevende medicijnen.

Question 222

Tot welke ernst kan een delier toenemen?

Answer 222

Coma of de dood

Question 223

Wat zijn voorbodes van een delier?

Answer 223

slapeloosheid, nachtmerries, lichte desoriëntatie en moeite met begrijpen wat er wordt gezegd en wat er gebeurt.

Question 224

Hoeveel fases kent intertrigo?

Answer 224

4

Question 225

Wat is fase 1 van intertrigo?

Answer 225

- Intacte huid - Licht rode huid - Jeuk - Schrijnend, brandend gevoel

Question 226

Wat is fase 2 van intertrigo?

Answer 226

- Intacte huid - fel rode huid met glanzend aspect - Jeuk - Schrijnend brandend gevoel

Question 227

Wat is fase 3 van Intertrigo?

Answer 227

- Kapotte huid - Felrode huid - Nattende huid - Ontvelling - Verweking van de huid - Scherpe rode wondlijn - Jeuk - Schrijnend brandend gevoel

Question 228

Wat is fase 4 van intertrigo?

Answer 228

- Kapotte huid - Witte, gele of groene verkleuring - Onaangename geur - Zwelling (bij bacteriele infectie) - Symptomen van candida infectie (eilandjes voor de kust)

Question 229

Hoeveel gradaties kent decubitus?

Answer 229

4

Question 230

Wat is graad 1 bij decubitus?

Answer 230

Niet wegdrukbare decubitus (Cyanose)

Question 231

Wat is graad 2 bij decubitus?

Answer 231

Gedeeltelijke verwijdering van de huid (vaak na blaarvorming) Het bovenste huid is kapot

Question 232

Wat is graad 3 bij decubitus?

Answer 232

Gehele huid is verdwenen en er is uitbreiding naar het vetweefsel, maar nog niet in de onderliggende spier.

Question 233

wat is graad 4 bij decubitus?

Answer 233

Uitgebreide diep afbraak van weefsel waarbij ook spieren, pezen of botten aangetast zijn. Er is een grote kans op dood huidweefsel (necrose) met als gevolg een diepe wond.

Question 234

Uit hoeveel lagen bestaat het hart van binnen naar buiten bekeken?

Answer 234

1. Hartvlies. Een dun, glad vlies dat direct in contact staat met het bloed. 2. Hartspier 3. Hartzakje. Dit bestaat uit een binnenste en buitenste vlies. Hiertussen bevindt zich een dun laagje vocht, waardoor tijdens pompbewegingen de vliezen makkelijk over elkaar schuiven.

Question 235

In hoeveel holtes in het hart van binnen verdeeld>

Answer 235

4, 2 boezems en 2 kamers | De boezems liggen boven de kamers.

Question 236

Waar bevind zich de tweeslippige klep

Answer 236

Tussen de linkerboezem en de linkerkamer

Question 237

Waar bevind zich de drieslippige klep?

Answer 237

Tussen de rechterboezem en de rechterkamer

Question 238

Door wat worden de linker kamer en linker boezem gescheiden van de rechter kamer en rechter boezem?

Answer 238

door een tussenschot | septum

Question 239

Uit welke kamer komt de grote lichaamsslagader?

Answer 239

uit de linkerkamer

Question 240

Uit welke kamer komt de longslagader?

Answer 240

De rechterkamer

Question 241

Waar bevinden zich de halvemaanvormige kleppen

Answer 241

Tussen de kamers en beide slagaders

Question 242

Wat is de pulmonaalklep.

Answer 242

De klep tussen de rechterkamer en de | longslagader

Question 243

waar ligt de aorta klep?

Answer 243

tussen de linkerkamer en de aorta

Question 244

Hoe komt het bloed in de linker en rechterboezem?

Answer 244

- via de longaders in de linkerboezem. | - Via de onderste en bovenste holle ader in de rechterboezem

Question 245

Waar zorgen de kransslagaders voor?

Answer 245

De hartspier heeft zuurstof en voedingsstoffen nodig. Deze | ontvangt zij via de kransslagaders.

Question 246

Hoeveel bloed zit er in het bloedvatenstelsel?

Answer 246

5 liter

Question 247

Hoe begint elke hartslag?

Answer 247

Door het samentrekken van de boezems

Question 248

Hoeveel liter bloed wordt er per uur rondgepompt?

Answer 248

300 liter

Question 249

Wat is de sinusknoop?

Answer 249

een knoop die elektrische prikkels aan de hartspier afgeeft in de rechterboezem.

Question 250

Hoe noem je het als de hartspier samentrekt?

Answer 250

Contraheert

Question 251

Uit welke 3 fases bestaat de hartslag?

Answer 251

de eerste is de samentrekking, de tweede de ontspanning en | de derde een periode van rust.

Question 252

De grootste lengte van het vaatsysteem komt | echter voor rekening van

Answer 252

haarvaatjes (capillairen).

Question 253

waar dienen slagaders voor?

Answer 253

Slagaders zijn de sterkste bloedvaten, die zuurstof en voedselrijk bloed bevatten.

Question 254

Zijn longslagaders wel of niet zuurstofrijk

Answer 254

niet zuurstofrijk

Question 255

Wat zijn arteriolen?

Answer 255

kleinere vaatjes, die een dunnere wand hebben en waarin ringen van glad spierweefsel liggen

Question 256

Wat is het belangrijkste bloedvat?

Answer 256

lichaamsslagader of aorta.

Question 257

wat is de grote bloedsomloop?

Answer 257

het zuurstofrijk bloed naar de lichaamscellen vervoeren en zuurstofarm bloed terugvoeren

Question 258

wat is de kleine bloedsomloop?

Answer 258

rechterkamer naar de longen stroomt,

Question 259

Kleine aders bestaan van binnen naar buiten uit?

Answer 259

een doorlaatbaar vlies, bindweefsel en spieren.

Question 260

Wanneer is er sprake van hartfalen?

Answer 260

Er is sprake van chronisch hartfalen of decompensatio cordis als het hart zo verzwakt is, dat het niet meer in staat is om de bloedsomloop voldoende op gang te houden. Het is het eindstadium van een onomkeerbaar proces.

Question 261

Waardoor ontstaat chronisch hartfalen?

Answer 261

een ongezond leefpatroon: weinig beweging, veel en vet eten, veel stress, en roken.

Question 262

Wat gebeurt er bij hartfalen links?

Answer 262

Het bloed hoopt zich op voor het hart in de kleine bloedsomloop van de longen. Het gevolg is vochtophoping in de longen, ofwel longoedeem. De opname van zuurstof en de afgifte van koolzuur gaat moeilijker.

Question 263

Wat zijn verschijnselen van hartfalen links?

Answer 263

- Kortademigheid en benauwdheid. - Hoesten en het opgeven van sputum, dat vaak rozig en schuimend is. - Transpireren. - Een snelle hartslag. - Angst en onrust.

Question 264

Wat gebeurt er bij hartfalen rechts?

Answer 264

Het bloed hoopt zich op voor het hart in de grote bloedsomloop van het lichaam, waarbij bloedstuwing optreedt.

Question 265

Wat zijn verschijnselen van hartfalen rechts?

Answer 265

- Vochtophoping (oedeem) in laagste plaatsen, zoals de voeten en de enkels. - Vochtophoping in de lever. - Ritmestoornissen van het hart.

Question 266

Wat zijn stress hormonen?

Answer 266

Adrenaline en Cortisol

Question 267

Welke hormonen regelen het bloedsuikerspiegel in ons lichaam>

Answer 267

insuline en glucagon.

Question 268

Waar worden glucagon en insuline aangemaakt?

Answer 268

De hormonen zijn afkomstig van de eilandjes van Langerhans. in de alvleesklier zitten.

Question 269

Waar wordt cortisol aangemaakt?

Answer 269

Bijnierschors

Question 270

Waar wordt adrenaline aangemaakt?

Answer 270

Bijnieren

Question 271

Welke hormoon heeft invloed op de werking van de maag?

Answer 271

Gastrine

Question 272

Waar wordt Gastrine geproduceerd?

Answer 272

in de slijmvlieslaag in het onderste deel van de maag wordt geproduceerd.

Question 273

Waar wordt groeihormoon geproduceerd?

Answer 273

De hypofyse (is een klein kliertje onder aan de hersenen)

Question 274

Wat is braken?

Answer 274

Bij braken (of vomeren) komt maaginhoud naar buiten door een tegengestelde peristaltische beweging van maag en slokdarm.

Question 275

Het braakcentrum ligt in de hersenen en kan door allerlei oorzaken geprikkeld worden zoals?

Answer 275

- Prikkeling of ontsteking van het maagslijmvlies door bv besmet voedsel. - Hersenaandoeningen. Bijvoorbeeld bij een hersenschudding. - Vergiftiging door medicijnen. - Nervositeit, angst. - Ileus, een darmafsluiting. - Zwangerschapsbraken.

Question 276

Bij braken zijn de volgende observaties van belang:

Answer 276

- Tijdstip, frequentie, hoeveelheid. - Manier van braken. Explosief braken is kenmerkend voor hersenletsel. - Bestanddelen. Bij bloedingen is het rood of zwart onder invloed van maagzuur. Het kan ook gal bevatten en bij een darmafsluiting kan er darminhoud meekomen, dit noemen we fecaal braken. - Geur, vooral fecaal (met betrekking tot de ontlasting) braken kan zeer onaangenaam ruiken.

Question 277

Wat kan je een zorgvrager geven die al braakt?

Answer 277

Als de zorgvrager al braakt kan een anti-braakmiddel in de | vorm van een zetpil (bijvoorbeeld domperidon) gegeven worden.

Question 278

Wat is het grootste orgaan van het lichaam?

Answer 278

De huid

Question 279

Waarvoor dient de huid?

Answer 279

- De lichaamstemperatuur regelen. Als de lichaamstemperatuur daalt, wordt de doorbloeding van de huid minder, waardoor er minder warmte aan de omgeving afgegeven wordt. De huid ziet dan bleek. Bij een te hoge lichaamstemperatuur, treedt een verhoogde doorbloeding van de huid op, waardoor er warmte aan de omgeving afgegeven wordt. De huid ziet dan rood. Ook door de zweetklieren wordt de lichaamstemperatuur beïnvloed. Door transpireren gaat lichaamswarmte verloren. - Stoffen uitscheiden of afscheiden. Transpiratievocht bevat zouten, zuren en afbraakproducten. De primaire functie van de zweetklieren is het op peil houden van de lichaamstemperatuur. - Gevoelsprikkels opvangen door de zenuwuiteinden die warmte, koude, pijn en druk prikkels (tastzin) kunnen waarnemen. - Beschermen tegen schadelijke invloeden van buitenaf, zoals schadelijke stoffen, bacteriën, zonnestralen of een voorwerp. - Vet opslaan in het onderhuids bindweefsel als buffervoorraad. - Vorming van vitamine D. Bij gebrek kan de Engelse ziekte (rachitis) ontstaan. Het wordt gevormd onder invloed van ultraviolette straling van het zonlicht.

Question 280

Waaruit bestaat de huid?

Answer 280

Opperhuid lederhuid bindweefsel

Question 281

Welke verzorging valt onder ADL

Answer 281

Hieronder verstaan we onder meer de verzorging van de huid, de slijmvliezen, de haren, het gebit en de nagels.

Question 282

Wat is turgor?

Answer 282

De elasticiteit van de huid

Question 283

Wanneer worden steunkousen voorgeschreven?

Answer 283

bij oedeem, spataderen en een open been. Ze worden speciaal aangemeten en zitten strak.

Question 284

Wat is phimosis?

Answer 284

Ernstige vernauwing van de voorhuid

Question 285

Wat zijn de richtlijnen van EHBO?

Answer 285

1. Let op gevaar. 2. Ga na wat er is gebeurd en wat iemand mankeert. Bepaal de ernst van de situatie. 3. Stel het slachtoffer gerust. 4. Zorg voor deskundige hulp. 5. Help iemand op de plaats waar het slachtoffer zich bevindt.

Question 286

Welke methode gebruik je als je een slachtoffer moet verplaatsen?

Answer 286

Rautek methode of noodvervoersgreep

Question 287

Wat doe je bij stap 2 bij richtlijnen van EHBO

Answer 287

Ga na wat er is gebeurd Vraag het slachtoffer wat er is gebeurd. De observaties die je kunt doen zijn: - Is het slachtoffer bij bewustzijn? - Is de ademhaling in orde? Is de kleur van het gezicht normaal? - Heeft het slachtoffer pijn? Waar heeft hij pijn? - Kan het slachtoffer de ledematen normaal bewegen? - Is er letsel te zien, bijvoorbeeld bloedingen? - Let ook op wat je ruikt, bijvoorbeeld alcohol, braaksel, urine, ontlasting.

Question 288

Waarvoor staat AMPLE?

Answer 288

A = Allergie. M = medicijngebruik. P = Past illnesses: het hebben van ziekten als diabetes, epilepsie. L = last meal. E = Environment/event: wat en waardoor het gebeurd is en wat de omgevingstoestand is.

Question 289

Waarom gebruik je AMPLE?

Answer 289

Als een slachtoffer bij kennis is, praat dan met hem om te | achterhalen wat er aan de hand is. Vraag ook aan eventuele omstanders.

Question 290

wat doe je bij stap 3 bij richtlijnen van EHBO

Answer 290

Stel het slachtoffer gerust | Blijf steeds zelf bij het slachtoffer en vertel wat je gaat doen.

Question 291

wat doe je bij stap 4 bij richtlijnen van EHBO

Answer 291

Zorg voor deskundige hulp Blijf zelf bij het slachtoffer en zorgt dat iemand anders hulp inroept. Geef bij het inschakelen van hulp door 112 te bellen de volgende informatie: je naam, de plaats van het ongeluk, wat er is gebeurd, hoeveel slachtoffers er zijn en wat het slachtoffer mankeert. Vraag aan degene die gaat alarmeren terug te komen zodat je zeker weet dat er hulp onderweg is.

Question 292

wat doe je bij stap 5 bij richtlijnen van EHBO

Answer 292

Help iemand op de plaats waar het slachtoffer zich bevindt Je begint met de toestand van het slachtoffer te beoordelen. Na een ernstig ongeval beoordeel je de toestand van het slachtoffer in een vaste volgorde: - Beoordeel de algemene toestand door bewustzijn en ademhaling te controleren. Bij afwezige of zeer geringe ademhaling wordt er gelijk overgegaan tot reanimeren. Het is dan niet noodzakelijk ook nog de hartslag te controleren. - Ga na of er sprake is van veel uitwendig bloedverlies en/of shock. Stelp de bloeding. - Beoordeel plaatselijke letsels en verzorg ze. Werk altijd in deze volgorde. Als het niet duidelijk is of het slachtoffer bij bewustzijn is dan controleer je dat door degene aan te spreken en voorzichtig te schudden. Dit doe je door beide schouders te pakken en deze voorzichtig richting de grond heen en weer te schudden. Zijn bepaalde verbandmiddelen niet aanwezig dan zal je moeten improviseren.

Question 293

Wanneer raakt iemand in shock?

Answer 293

wanneer er te weinig bloed in het lichaam rondstroomt.

Question 294

Wat zijn verschijnselen van shock?

Answer 294

- Hartslag is week en snel. - De gelaatskleur is bleek en grauw. - De huid voelt klam en koud aan. - De ademhaling is snel en oppervlakkig. - Het slachtoffer is onrustig en heeft dorst. - Het slachtoffer kan slaperig worden en geleidelijk het bewust verliezen.

Question 295

Wat is eerste hulp bij shock?

Answer 295

- Probeer de oorzaak weg te nemen (stop bijvoorbeeld het bloedverlies). - Leg het slachtoffer plat op de rug, met de benen omhoog. Het bloed stroomt dan naar de hersenen. - Probeer het slachtoffer wakker te houden. - Controleer de ademhaling. - Geef niets te drinken. Het maag-darmkanaal trekt dan namelijk het bloed aan. - Voorkom afkoeling. - Waarschuw deskundige hulp, maar laat het slachtoffer niet alleen.

Question 296

wat zijn de stappen bij verslikking?

Answer 296

- Eerst 112 bellen - Aanmoedigen tot hoesten - Max. 5 slagen tussen de schouderbladen - Max. 5 handgreep van Heimlich - Wissel dit af tot de luchtweg vrijkomt, slachtoffer bewusteloos raakt of de deskundige het overneemt. - Raakt het slachtoffer bewusteloos dan start de reanimatie (eerst borstcompressie daarna beademen) doordat het slachtoffer verslapt komt het propje vaak losser te zitten en met een borstcompressie bouwt er een hogere druk op in de longen dan met een buikcompressie (handgreep van Heimlich).

Question 297

Wat zijn verschijnselen van hersenletsel?

Answer 297

- Korte of langer durende bewusteloosheid. - Vaak een daling van de hartfrequentie. - Misselijkheid en braken (explosief). - Hoofdpijn en duizeligheid. - Geheugenverlies.

Question 298

Wat is eerste hulp bij hersenletsel?

Answer 298

Eerste hulp bij hersenletsel met langer durende bewusteloosheid is - ademhaling controleren. - stabiele zijligging. - Zorg dat de ademhalingsweg vrij blijft, - waarschuw de arts, - controleer de hartslag om de 5 minuten, - voorkom afkoeling - laat het slachtoffer niet alleen.

Question 299

Wat is een hartinfarct/hartaanval?

Answer 299

een afsluiting van een of meer van de kransslagaders zodat er geen zuurstof meer bij de hartspier kan komen. Hierdoor sterft een deel van de hartspier af. Aan een hartinfarct gaat meestal een periode van pijn op de borst vooraf, met uitstralende pijn naar schouders, kaken en armen. Kort na een hartinfarct bestaat er een grote kans op hartritmestoornissen (Ventrikelfibrilleren). Hierbij trekken de hartspiercellen nog wel samen, maar ze doen dit los van elkaar.

Question 300

Wat is een hartstilstand?

Answer 300

Een hartstilstand is een hartverlamming. Het hart trekt niet meer samen en pompt dus ook geen bloed meer rond met overlijden van het slachtoffer tot gevolg. Dit is kort nadat een slachtoffer een hartinfarct heeft gehad of een elektrische schok heeft doorgemaakt.

Question 301

(Ventrikelfibrilleren).

Answer 301

Hartritmestoornis

Question 302

Welke soorten huidverwondingen zijn er?

Answer 302

``` blaren steekwond schaafwond snijwonden bijtwonden brandwonden ```

Question 303

Wie mogen medicijnen uitschrijven?

Answer 303

arts, tandarts of | verloskundige

Question 304

Welke informatie moet een recept minimaal bevatten?

Answer 304

- Naam, voorletters en adres van de betreffende arts en diens handtekening of paraaf. - De datum waarop het recept is uitgeschreven. - De (merk)naam van het betreffende medicijn. - De sterkte (in mg. of ml.) en de hoeveelheid. - De wijze waarop het gebruikt moet worden en de frequentie (bijvoorbeeld 2x daags). - De naam, voorletter, geboortedatum en woonadres van de zorgvrager.

Question 305

Wat hoort op het etiket van de medicatie te staan?

Answer 305

- De naam van de betreffende apotheek en de apotheker. - De datum van aflevering. - De naam, geboortedatum en het adres van de zorgvrager. - De naam van het geneesmiddel en sterkte (bijv. in mg. of ml. aan werkzame stof) - Het gebruiks- en bewaarvoorschrift. - De naam van de voorschrijvende arts.

Question 306

Wat houdt een wit etiket in?

Answer 306

is voor inwendig gebruik en is bij verantwoord gebruik | veilig in te nemen.

Question 307

Wat houdt een wit etiket met een blauwe streep in?

Answer 307

voor uitwendig gebruik. Hierop staat dan ook altijd nog vermeld dat het middel ‘niet om in te nemen’ is.

Question 308

Wat houdt een geel etiket in?

Answer 308

Op een geel etiket staat met zwarte letters geschreven: ‘Dit middel kan het reactievermogen verminderen

Question 309

Wat is een anafylactische reactie?

Answer 309

Een acute overgevoeligheidsreactie. De verschijnselen hierbij zijn een combinatie van braken, tranende ogen, een rood gezicht en jeuk.

Question 310

Wat zijn overgevoeligheidsreacties?

Answer 310

huiduitslag, braken en diarree.

Question 311

Wat is diuretica?

Answer 311

Plasmedicatie

Question 312

Wanneer kan een Diureticum gebruikt worden?

Answer 312

Bij chronisch hartfalen

Question 313

Wat gebeurt er bij Cumulatie en of stapeling van medicatie,

Answer 313

er kan op enig moment plotsklaps een versterkte werking kan gaan optreden.

Question 314

Wat zijn 2 medicijnen die levensgevaarlijk kunnen zijn als ze samen worden gebruikt?

Answer 314

``` het (generieke) middel acenocoumarol (Merknaam: Sintromitis) in combinatie met het (generieke) middel acetylsalicylzuur (aspirine) ```

Question 315

Welke voeding kan negatieve reacties geven op ziektebeelden of medicatie?

Answer 315

- Alcohol Het is ten zeerste af te raden in combinatie met geneesmiddelen. Indien de volgende geneesmiddelen worden voorgeschreven, mag er géén alcohol worden gebruikt: antidepressiva, antibiotica, slaapmiddelen, rustgevende middelen en middelen tegen epilepsie. - Drop Het eten van drop samen met zogenaamde diuretica (plaspillen) dient te worden afgeraden. Het gezamenlijke gebruik kan leiden tot bovennormale afbraak vankalium. Het kaliumgebrek kan vervolgens leiden tot vermoeidheid, zwakke spieren en zelfs hypertensie (verhoogde bloeddruk). - Grapefruitsap Het drinken van grapefruitsap in combinatie met een aantal geneesmiddelen kan leiden tot wezenlijk negatieve interacties. Zo wordt o.a. de werking van het volgende versterkt: bloeddrukverlagende middelen, cholesterol verlagende middelen, hartmedicijnen en astmamedicijnen. - Limonade en vruchtensappen Wanneer een zorgvrager bijvoorbeeld maagzuurremmers gebruikt (die vaak aluminiumzouten bevatten) is het oppassen geblazen met het drinken van vruchtensappen en diverse limonades. In vruchtensappen en limonades zit vaak het zogenaamde citraat; een zout van citroenzuur. Citraat zorgt dan voor een verhoogde opname van aluminiumzouten in het lichaam en wel in een dusdanige mate, dat het lichaam die hoeveelheid niet goed kan verwerken. Er kunnen dan krampen en verwarring bij de zorgvrager ontstaan. Ook in diverse soorten ijsthee en wijnen zit citroenzuur en daarom zijn ook die combinaties met maagzuurremmers af te raden. - Melk Bij het bijna simultaan innemen van medicatie en melkproducten is bekend dat het de werkzaamheid van ijzerpreparaten kunnen beïnvloeden.

Question 316

Wat houdt enterale toediening in?

Answer 316

enteraal toedienen van medicijnen wordt toediening via het maagdarmkanaal bedoeld. Onder die noemer kennen we dan de toediening via de mond, ook wel per os of oraal genoemd, rectaal via de darmen en sublinguaal. In dat laatste geval is er sprake vaneen toediening via de slijmvliezen in de mondbodem; onder de tong (lingua).

Question 317

Hoe wordt de groep medicijnen genoemd die rectaal worden toegedient?

Answer 317

(suppositoria afgekort als supp).

Question 318

Hoe wordt het type klysma genoemd dat niet bedoeld is om de stoelgang te bevorderen?

Answer 318

rectiole.

Question 319

Wat houdt parenterale toediening in?

Answer 319

Parenterale toediening van medicijnen betreft: - toediening via de huid door middel van pleisters, zalven en crèmes; - via de slijmvliezen, middels oog-, oor-, en neusdruppels; - vaginaal, middels een vaginale ‘douche’; - via de luchtwegen, door middel van zogenaamde ‘puffers’ (bij astma) - per injectie.

Question 320

Wanneer maak je gebruik van parenterale toediening?

Answer 320

- Het maagdarmkanaal van de zorgvrager functioneert niet meer optimaal; - Het medicijn zou in het maagdarmkanaal worden afgebroken; - Het medicijn dient met spoed in de bloedbaan te komen. - Er is een vertraagde afgifte over een langdurige periode nodig; injecteren van een ‘depot’ of middels het plaatsen van een transdermale pleister. Dit is een pleister dat een geneesmiddel bevat.

Question 321

wat houdt cutaan in?

Answer 321

Cutaan betekent dat het medicijn via de huid wordt opgenomen. Dit kan met een crème, zalf, pasta of speciale pleisters.

Question 322

Wat is een zalf?

Answer 322

Een zalf is een vette basis (lipide) met daarin opgenomen de werkzame medicinale stof. Die werkzame stof kan je echter niet in de huid wrijven. Daarom dient het gezalfde lichaamsdeel te worden afgedekt en verbonden te worden.

Question 323

Wat is een creme?

Answer 323

Een crème bestaat meestal uit de ingrediënten water, vet, een emulgator en de werkzame medicinale stof. Een emulgator zorgt ervoor dat stoffen die normaal gesproken moeilijk mengen dit alsnog kunnen doen. Crème kan je, in vergelijking met een zalf, wel in dehuid wrijven.

Question 324

Wat is de 5 keer juist regel?

Answer 324

1. Is dit de juiste zorgvrager (en kan deze de medicijnen zelfstandig innemen?) 2. Heb ik het juiste medicijn? 3. Is dit de juiste dosering? 4. Is dit de juiste toedieningsvorm? 5. Is dit het juiste tijdstip en of moment van toedienen?

Question 325

Wat is een transcutane toediening?

Answer 325

Transcutane (door de huid heen) toediening

Question 326

wat is Anticoagulantia

Answer 326

(bloedverdunners) zijn anti trombose middelen

Question 327

Cytostatica?

Answer 327

Remmen de celdelingen van een tumor, bv tamoxifen. Maar ze remmen ook de celdeling van gezonde snelgroeiende cellen zoals bloedcellen, slijmvliescellen en haarfollikels. Hierdoor gaat de weerstand sterk achteruit en treedt haar- en vruchtbaarheidsverlies

Question 328

Waarvoor worden hormonen gebruikt?

Answer 328

Bijvoorbeeld insuline en thyrax. Hormoonpreparaten worden ook gebruikt als oraal anticonceptiemiddel (de pil) en bij de behandeling van huidaandoeningen.

Question 329

Waar worden de meeste fouten gemaakt bij medicatie?

Answer 329

De meeste fouten worden gemaakt bij het voorschrijven en het toedienen.

Question 330

Het medicatieproces bestaat uit tien stappen:

Answer 330

1. De arts schrijft een medicijn voor. Dit gebeurt met een recept. 2. De apotheker maakt de medicatie klaar en levert af. 3. Afspreken met de zorgvrager welke ondersteuning nodig is wat betreft medicatie inname. 4. De medicijnen worden uitgezet. 5. De medicijnen worden aangereikt. 6. De medicijnen worden toegediend/de zorgvrager neemt de medicatie in. 7. Registreren en aftekenen. 8. Signaleren en rapporteren van (bij)werkingen. 9. Evaluatie van de behandeling. 10. De zorgvrager verhuist, medicatieoverdracht is nodig.

Question 331

Wat zijn de verantwoordelijkheden van de arts?

Answer 331

- Gaat na (bij apotheker) of er een andere toedieningsvorm mogelijk is of dat er een farmacotherapeutisch alternatief is. - Verifieert (bij apotheker) of de tabletten fijngemalen mogen worden. - Schrijft op het recept: ‘tablet fijnmalen’.

Question 332

Wat zijn de verantwoordelijkheden van de apotheker?

Answer 332

- Controleert of het tablet fijngemalen mag worden. - Zorgt voor de toevoeging ‘tablet fijnmalen’ op de toedienlijst. - Geeft aan met welk voedingsmiddel het medicijn ingenomen mag worden, wanneer inname met water niet mogelijk of gewenst is.

Question 333

Wat is een PMB en waarvoor wordt die gebruikt?

Answer 333

PMB is een Periodieke Medicatie Beoordeling. het belangrijk dat de arts, de apotheker en een medewerker van de zorgorganisatie regelmatig kritisch naar de medicatie kijken en het gebruik en de werking evalueren.

Question 334

Wat betekend decompensatio cordis

Answer 334

chronisch hartfalen

Question 335

Ernstige benauwdheid bij hartfalen aan de linkerkant noem je

Answer 335

astma cardiale.

Question 336

Waar wordt thyroxine aangemaakt?

Answer 336

Schildklier

Question 337

Waaruit bestaat het urinewegstelsel?

Answer 337

de nieren, de urineleiders, de blaas en de urinebuis (plasbuis).

Question 338

Waarvoor dienen de nieren?

Answer 338

De nieren regelen de hoeveelheid en samenstelling van de lichaamsvloeistoffen. Daartoe filteren de nieren schadelijke reststoffen van de stofwisseling uit het bloed en voeren overtollige water en zout af

Question 339

Bij een doorsnede van een nier zie je van buiten naar binnen:

Answer 339

- Nierschors: deze smalle laag bestaat uit een enorme hoeveelheid filtertjes die het bloed zuiveren. - Niermerg: dit gedeelte ziet er streperig uit door de talrijke lissen van Henle en verzamelbuisjes voor de geproduceerde urine. - Nierbekken: in deze holte verzamelt zich de gevormde urine.

Question 340

Wat zijn alkaloïde medicijnen?

Answer 340

alkaloïde geneesmiddelen vinden hun oorsprong in de natuurgeneeskunde. Het zijn middelen die afkomstig zijn uit “giftige” planten.

Question 341

Inhalatiemedicijnen zijn onder te verdelen in de volgende groepen:

Answer 341

- Luchtwegverwijders zorgen dat de kramp in de spiertjes van de luchtwegen ophoudt. Voorbeelden zijn ipratropiumbromide (Atrovent) en Salbutamol (Ventolin). - Luchtwegbeschermers zijn corticosteroïden. - Slijmoplossers maken het slijm in de longen vloeibaarder waardoor het gemakkelijker uitgehoest kan worden. Een voorbeeld is acetylcysteïne (Fluimucil).

Question 342

Waaruit bestaat de opperhuid?

Answer 342

de hoorn- en de | kiemlaag of moederlaag.

Question 343

Waaruit bestaat de lederhuid?

Answer 343

De lederhuid bestaat uit bindweefselcellen waarin veel elastische vezels voorkomen en bevat veel bloedvaten.