Staphylococcus - teoria

Question 1

Jaki jest najbardziej zjadliwy gatunek Staphylococcus i co go odróżnia?

Answer 1

Staphylococcus aureus

wyróżnia go produkcja koagulazy CPS

(coagulase positive Staphylococcus )

Question 2

Jakie są najważniejsze czynniki zjadliwości S.aureus?

Answer 2

1. otoczka polisacharydowa - CP; z 11 serotypów dominują szczepy CP5 i CP8
2. białko A - SpA; białko powierzchniowe, wiąże fragment Fc ludzkiej IgG co chroni przed opsonizacją i fagocytozą
3. enzymy - koagulaza, koagulaza związana CF (clumping factor), stafylokinaza, hialuronidaza, lipaza, nukleaza
4. egzotoksyny - cytolityczne, TSST-1, enetrotoksyny, eksfoliatyny

Question 3

Jak działa koagulaza i CF?

Answer 3

są to enzymy będące jednym z czynników zjadliwości - wirulencji S.aureus

katalizują one konwersję fibrynogenu do fibryny i ścinają osocze krwi

Question 4

Jak działa stafylokinaza?

Answer 4

Jest to jeden z czynników wirulencji S.aureus.

aktywuje profibrynolizę, katalizuje fibrynolizę

Question 5

Jak działa hialuronidaza?

Answer 5

Jest to jeden z czynników wirulencji S.aureus

katalizuje hydrolizę kw.hialuronowego w tkankach

Question 6

Jak działa lipaza u S.aureus?

Answer 6

Jest to jeden z czynników wirulencji S.aureus.

Katalizuje lipolizę w tk. podskórnej i skórze

Question 7

Toksyna cytolityczna Alfa

Answer 7

hemolizyna Alfa

• silne działanie letalne na komórki
• właśc. hemolityczne
• właśc. dermonekrotyczne
• neurotoksyczna

Question 8

Toksyna Beta

Answer 8

hemolizyna Beta - sfingomielinaza C

• częściej w szczepach zwierzęcych

Question 9

Toksyna Delta

Answer 9

hemolizyna Delta

• u prawie wszystkich S.aureus, ale też u innych Staphylo
• cytolityczna dla różnych komórek
• liza erytrocytów
• jak syrfaktant, rozrywa błony kom.

Question 10

Leukotoksyny

Answer 10

Leukocydyna L-P oraz hemolizyna gamma

• liza neutrofili, monocytów, makrofagów

!!!! Leukocydyna P-V nie ma właśc. hemolitycznych

Question 11

Toksyna-1 zespołu wstrząsu toksycznego

Answer 11

TSST-1

(kiedyś enterotoksyna F)

• termostabilna
• wywołuje STSS - Staphylococcal Toxic Shock Syndrome
• pirogenna *
• superantygen

*Pirogen – substancja wywołująca gorączkę. Substancje pirogenne oddziałują na ośrodek termoregulacyjny, który znajduje się w podwzgórzu i przestawiają biologiczny wzorzec temperatury ciała tzw. set point na wyższy poziom.

Question 12

Enetrotoksyny gronkowcowe A,B,C,D, E

Answer 12

• ciepłostałe
• pirogenne - gorączka
• superantygeny
• zwykle powodują zatrucia pokarmowe
• enetrotoksyna B - broń biologiczna

Question 13

Eksfoliatyny

Answer 13

tzw. toksyny epidermolityczne

• superantygeny
• aktywne proteolitycznie w warstwie ziarnistej naskórka
• powodują SSSS - Gronkowcowy zespoł oparzonej skóry

Question 14

Choroby skórne S. aureus

Answer 14

1. ropnie
2. czyraki
3. liszaje
4. zakażenia ran
5. SSSS

Question 15

Choroby układu oddechowego S.aureus

Answer 15

1. zapalenia gardła
2. zapalenia migdałków
3. zapalenie zatok przynosowych
4. zapal. ucha środkowego
5. zapal. oskrzeli
6. zapal. płuc
7. zapa. opłucnej

Question 16

Choroby układu moczowego powodowane przez S.aureus

Answer 16

1. odmiedniczkowe zapalenie nerek
2. zapalenie cewki mocz
3. zapalenie pęcherza

Question 17

Jak wygląda diagnostyka S.aureus?

Answer 17

1. hodowla próbki w 37st na podłożu różnicująco-wybiórczym z mannitolem dla gronkowców - agar Chapmana
2. wyrastają kolonie - złocisto-żółte, wypukłe, równy brzeg
3. Na agarze z krwią - widać strefę hemolizy Beta
4. pod mikroskopem: Gram-dodatnie ziarenkowce, nieregularne skupiska
5. Potwierdzamy testem koagulazowym i oceną wytwarzania katalazy
6. gatunek identyfikujemy - testy komercyjne, gatunkowo-spec PCR

Question 18

Jak diagnozuje się STSS?

Answer 18

STSS - Staphylococcal Toxic Shock

stosuje się test ELISA dla wykrycia w surowicy chorego przeciwciał IgI-anty-TSST-1

miano > 1:32 dodatnie

Question 19

Jak leczyć S.aureus?

Answer 19

Określamy wg antybiogramu.

MSSA methicillin susceptible S. aureus

• Beta-laktamy: peniciliny, cefalosporyny I i II, III i IV, peniciliny z inhibitorem Beta-lakatamaz (amoxy z kw.klawulonowym)
• linkozamidy-klindamycyna
• fluorochinolony- ciproflaksyna, moksifloksacyna
• kotrimaksazol

MRSA methicillin resistant S.aureus - oporne receptorowo

• odpadają beta-laktamy i wiele innych np linkozamidy, aminoglikozydy, tetracykliny, fluorochinolony
• leki ostatniej szansy —- antybiotyki glikopeptydowe:
• wankomycyna , teikoplanina
• chinupristina\dalfopristina - sinercid
• linezolid

VISA Vankomycin Intermediate Resistant S.aureus i GISA Glycopeptide Intermediate Resistant S.aureus

• umiarkowanie oporne na antybiotyki glikopeptydowe ( wankomycyna i teikoplanina)
• sinercid
• linezoid
• MIC wankomycyny =8-16mg/L

VRSA Vankomycin Resistant S.aureus

• sinercid
• linezolid
• MIC wankomycyny > 32 mg/L

Question 20

Co jest charakterystyczne dla S.epidermidis?

Answer 20

• koagulazoujemny CNS
• wrażliwy na nowobiocynę
• nie fermentuje mannitolu ( nie zmieni zatem koloru podłoża Chapmana)
• nie wywołuje hemolizy na agarze z krwią
• nie produkuje egzotoksyn
• głównie patogen szpitalny HAI - hospital acquired infection

Question 21

Jakie są najważniejsze czynniki zjadliwości S.epidermidis?

Answer 21

• otoczka polipeptydowa - polimer kwasu DL-glutaminowego PGA - chroni przed fagocytozą
• śródkomórkowa polisacharydowa adhezyna PIA - stanowi główny składnik uwalnianego egzopolisacharydu - śluz - biofilm na implantach, endoprotezach itd

Question 22

Na czym polega chorobotwórczość S.epidermidis?

Answer 22

• zakażenia miejscowe lub uogólnione towarzyszące biomateriałom tzw. BAI - biomaterial associated infections
• zakażenie wkłucia cewnika
• posocznica odcewnikowa
• zapalenie wsierdzia przy sztucznych zastawkach
• zapalenie kości przy endoprotezach
• pozaszpitalne zakażenia np pierwotne zap. wsierdzia u narkomanów, posocznice u osób z upośledzoną odpornością

Question 23

Jak wygląda diagnostyka mikrobiologiczna S.epidermidis?

Answer 23

1. identyfikacja gatunku na podstawie biochemicznych testów komoercyjnych manualnych lub półautomatycznych
2. identyfikacja gatunku na podst. PCR
3. genotypowanie szczepów

Question 24

Czy S. epidermidis wytwarza koagulazę?

Answer 24

nie

Question 25

Czy S. epidermidis hemolizuje na agarze w krwią?

Answer 25

nie

Question 26

Czy S. epidermidis fermentuje mannitol?

Answer 26

nie

Question 27

Czy S. epidermidis jest oporny na nowobiocynę?

Answer 27

nie

Question 28

Czy S.epidermidis wytwarza egzotoksyny?

Answer 28

nie

Question 29

Jak leczyć S.epidermidis?

Answer 29

* wg antybiogramu * sporo jest opornych na metycylinę MRSE * stosuje się wankomycynę i linezolid przy MRSE i uogólnionym MSSE

Question 30

Jaka jest charakterystyka S.saprophyticus?

Answer 30

* koagulazo-ujemny CNS * oporny na nowobiocynę MIC \> 1,6 mg/L * nie hemolizuje na agarze z krwią * może ale nie musi fermentować mannitol - cecha zmienna wg szczepu * wykazuje tropizm tkankowy do nabłonka dróg moczowych - zapalenia dróg moczowych zwykle u młodych kobiet

Question 31

Jakie są najważniejsze czynniki zjadliwości S.saprophyticus?

Answer 31

* hemaglutynina powierzchniowa - adhezyna do dróg moczowych * fibrylarne białko powierzchniowe S.saprophyticus Ssp -adherencja do nabł.dróg moczowych * egzoenzymy - ureaza

Question 32

Wiemy, ze S.saprophyticus wydziela ureazę. Jak ona działa?

Answer 32

Ureaza - egzoenzym Katalizuje rozkład mocznika do amoniaku, który działa toksycznie na nabłonek dróg moczowych i alkalizuje mocz. To z kolei ułatwia kolonizację dróg moczowych tej bakterii, powoduje też powstawanie kamieni moczowych

Question 33

Jakie choroby wywołuje S.saprophyticus?

Answer 33

* pierwotne zakażenia układu moczowego - u młodych kobiet najczęściej po E.coli * wtórne zakażenia układu moczowego przy cewnikowaniu

Question 34

JAk wygląda diagnostyka mikrobiologiczna S.saprophyticus?

Answer 34

* gatunek -biochemiczne testy komercyjne * gatunek - PCR * genotypowanie szczepów

Question 35

Jak leczyć S.saprophyticus?

Answer 35

* wg antybiogramu * amoksycylina * kotrimoksazol * nitrofurantonina

Question 36

Czy S.aureus wytwarza koagulazę?

Answer 36

tak odróżnia go to od pozostałych Staphylo

Question 37

Czy S.Saprophyticus wytwarza koagulazę?

Answer 37

nie

Question 38

Czy S.Saprophyticus hemolizuje na agarze z krwią?

Answer 38

nie

Question 39

Czy S.Saprophyticus fermentuje mannitol?

Answer 39

Tak lub nie, w zależności od szczepu

Question 40

Który z Staphylococców jest oporny na nowobiocynę?

Answer 40

tylko S.saprophyticus

Question 41

Jaki gronkowiec wytwarza egzotoksyny?

Answer 41

S.aureus