Co to FOL?
FOL to inaczej logika pierwszego rzędu. Dzięki niej możemy opisać układy logiczne lub świat Wampusa. Jest jednak bardzo ograniczona jeśli chodzi o opis świata rzeczywistego. Nie posiada wbudowanej wiedzy i nie rozróżnia podstawowych faktów.
Jakie są główne powody skomplikowania świata?
- niezliczona ilość różnorodnych obiektów
- skomplikowane relacje między obiektami
- występowanie zdarzeń
- nieustanne zmiany w świecie, ewolucja
Model świata otwartego i zamkniętego
model świata otwartego - dotyczy człowieka, zdobywa on fakty poprzez rozumowanie
model świata zamkniętego - dotyczy logiki, nie posiada domyślnych faktów o świecie
Co to ontologia wyższa?
Aby móc poprawnie wykorzystać FOL należy wykorzystać ontologię wyższą. To system, który pomaga na kategoryzowanie i porządkowanie obiektów i zdarzeń. Odnosi się do reprezentacji wiedzy.
Co to ontologia?
Ontologia to dział filozofii, który analizuje wszystko co istnieje. Określa najważniejsze właściwości oraz relacje między bytami.
Jakie są główne problemy reprezentacji świata?
- wyjątki
- niepewność określeń
Przykładowo: pomidory są zwykle okrągłe i czerwone, ale czasami zdarzają się też takie o innych kształtach i kolorach
Co to Inżynieria ontologiczna (OE)?
Inżynieria ontologiczna (OE) zajmuje się sposobami reprezentacji świata w sposób ogólny i elastyczny. Określa między innymi działania, czas, obiekty fizyczne i wiarygodność. Może być uważana za uogólnienie inżynierii wiedzy.
Jakie są cechy i zadania ontologii wyższej?
- obejmuje różnorodne elementy (np. kategorie, czas, przestrzeń, obiekty fizyczne, poglądy)
- ontologia ogólna powinna dać się zastosować do każdej dziedziny szczegółowej
- w opisie dziedziny szczegółowej trzeba zawrzeć twierdzenia uznawane za prawdziwe (aksjomaty)
- opis dziedziny szczegółowej wymaga łączenia różnych obszarów wiedzy
Co to kategorie?
Aby móc poprawnie reprezentować wiedzę, należy podzielić ją na kategorie. KATEGORIA to zbiór elementów - obiektów. Wnioskowanie prowadzi się na poziomie kategorii.
Co to miary i jej przykładowe zastosowania?
Miary to wartości przypisane obiektom, np. wysokość, masa, cena. Służą one przede wszystkim do porządkowania.
Przykładowe zastosowania:
- funkcje jednostki miar - np. Długość(L1) = Cale(1.5) = Centymetry(3.81)
- konwersje pomiędzy jednostkami - np. ∀iCentymetry(2.54xi) = Cale(i)
- opis obiektów - np. Średnica( PiłkaDoKosza12 ) = Cale(9.5)
- miary bez skali - np. Piękno, Trudność
Reprezentacja kategorii w FOL
- jako predykat - np. Pomidor(x)
- jako zbiór obiektów - np. pomidory
Opis kategorii w FOL?
- obiekt to element kategorii
Element( BB12, PiłkaDoKoszykówki ) - kategoria może być podklasą innej kategorii
Podzbiór( PiłkaDoKoszykówki , Piłki ) - wszystkie elementy kategorii mają pewne własności
∀ x Element(x, PiłkaDoKoszykówki) ⇒ Okrągły(x) - wszystkie elementy kategorii mogą być rozpoznane po pewnych własnościach
∀ x (Pomarańczowy(x) ∧ Okrągły(x) ∧ Średnica(x)=24.5 cm∧ Element(x, Piłki)⇒ Element(x, PiłkaDoKoszykówki)) - kategoria jako całość ma pewne własności
Element( Piłki, SąSprężyste )
Substancje i obiekty?
Substancje i obiekty to kolejne elementy składające się na świat.
Podział obiektów?
- rzeczy - są niepodzielne, mają chociaż jedną własność zewnętrzną (np. kot, twierdzenie)
- materia - są podzielne, mają tylko własności wewnętrzne (np. woda, energia, masło)
Podział własności?
- wewnętrzne (intrinsic) - np. gęstość, kolor, zapach, temperatura topnienia
- zewnętrzne (extrinsic) - np. masa, długość, kształt
Kategoria Typowe?
- określa podstawowe cechy elementów kategorii naturalnej (Typowe(c) ⊆ c)
- za jej pomocą można opisać własne fakty dotyczące kategorii, bez formułowania ścisłych definicji
Przykładowo: ∀x,x∈Typowe(Pomidory)⇒Czerwony(x) ∧ Kulisty(x)
Sytuacje i rachunek sytuacji
Sytuacje - zdarzenia zmieniające się dyskretnie w czasie
Rachunek sytuacji - opis zmian między sytuacjami po wykonaniu działania
Zasady Rachunku Sytuacji
- opisuje zdarzenia dyskretne w czasie
- działania to wyrażenia logiczne, np. Skręć(WPrawo)
- sytuacje to wyrażenia logiczne, składają się z
- sytuacji początkowej - s0
- wszystkich sytuacji wynikających z działań a,
wykonanych w sytuacjach s, np. Wynik(a, s) - potoki to funkcje i predykaty, które zmieniają się z sytuacji na sytuację, np. Trzymanie(g1, s0)
Zadania rachunku sytuacji
- zadanie projektowania - wywnioskowanie wyniku z ciągu działań
- zadanie planowania - znalezienie ciągu, który zwróci określony wynik
Rachunek zdarzeń
- opisuje stany, które ciągle zmieniają się z upływem czasu, np. zdarzenia równoczesne, losowość, niektóre prawa fizyczne (jak Druga Zasada Newtona)
- jest zapisywany w formacie (zdarzenie, czas/przedział czasowy)
- na przykład: WydarzyłoSię( Wykład(SztucznaInteligencja) , [16:00,18:00] )
Zdarzenia i Podzdarzenia
Zdarzenie uogólnione - element czasoprzestrzeni, składa się ze zdarzeń, działań, miejsca, czasu, potoków oraz obiektów, np. Druga wojna światowa
Podzdarzenia - elementy zdarzenia uogólnionego, np. Podzdarzenie(BitwaOAnglię, DrugaWojnaŚwiatowa)
Procesy i różnice pomiędzy zdarzeniem
Procesy - zdarzenia zmieniające się w czasie w sposób ciągły
Różnica między procesem a zdarzeniem:
- procesy są podzielne
- zdarzenia są niepodzielne
Obiekty i zdarzenia mentalne
Obiekty mentalne - stany mentalne w czyjejś głowie / bazie wiedzy, np. przekonania, wiedza
Zdarzenia mentalne - procesy wnioskowania, w których uczestniczą obiekty mentalne
Przykłady:
- wiedza i przekonanie agenta a na temat zdania p - Wie(a, p), Wierzy(a, p).
- jeśli jest się o czymś przekonanym i jest to prawda, to się to wie -
Wierzy(a, p) ∧ p ⇒ Wie(a, p).
