Jakie są naturalne źródła alkanów?
- gaz ziemny (gaz suchy – metan, gaz mokry – metan + etan, propan i butan)
- ropa naftowa
- hydraty metanu
- łupki bitumiczne
Jakie są najważniejsze reakcje dla alkanów?
- spalanie
- substytucja fluorowcami
Jakie zastosowania mają alkany?
- uzyskiwanie energii z procesów spalania
- produkcja detergentów i tworzyw sztucznych
- metan - gaz opały, surowiec do syntezy zw. org.
Jak otrzymuje się alkeny?
w reakcji eliminacji
Jakim reakcjom podlegają alkeny?
- przyłączania/addycji innych cząstek
- polimeryzacji addycyjnej
Jakie zastosowanie mają alkeny?
- w syntezach organicznych
- przy produkcji polimerów (etylen -> polietylen)
Jakie zastosowanie mają alkiny?
- Etyn stosowany w palnikach acetylenowo-tlenowych do spawania i cięcia metali
- produkcja tworzyw sztucznych
Jak otrzymuje się benzen?
z przeróbki ropy naftowej
Jakiej reakcji ulega benzen?
substytucji (ma 3 wiązania nienasycone)
Jakie zastosowanie ma benzen?
- surowiec w syntezie org. (b. ważny) np. Bisfenol A, fenol, aceton, etylobenzen
- naturalnie występuje w ropie
Jakie jest pochodzenie węglowodorów w środowisku?
naturalne
- w. biogenne
- w. diagenetyczne
antropogeniczne:
- w. pirogenne (niecałkowite spalanie paliw)
- w. petrogenne/ropopochodne
Jaki jest skład ropy naftowej?
- parafiny - alkany
- olefiny - alkeny i alkiny
- nafteny - nasycone zw. pierścieniowe i zw. aromatyczne
Jakie jest główne źródło ropy w morzu?
spływ rzekami
Co to WWA?
Wielopierścieniowe Węglowodory Aromatyczne (od 2 do 13 pierścieni)
- słaba rozpuszczalność
- średnia lotność
np. Benzo(a)piren
Jakie są źródła WWA?
naturalne:
- wulkany
- synteza przez glony
- proces powstawania ropy
antropogeniczne:
- niepełne spalanie paliw
- przemysł ciężki
- niska emisja (niepełne spalanie w niższych temp. np. w piecach domowych źle regulowanych)
- spalanie w piecach domowych odpadów
- spalanie paliw przez samochody (katalizatory są mało skuteczne wobec WWA)
Jaki wpływ na środowisko mają WWA?
- silnie toksyczne
- lipofilowe
- odporne na degradacje
- trwałe
- ich metabolity są rozpuszczalne w H2O i są bardziej reaktywne (mogą przyłączać się do makrocząsteczek i uszkadzać komórki)
