NLPZ Flashcards Preview

Farmakologia ŚUM > NLPZ > Flashcards

Flashcards in NLPZ Deck (30)
Loading flashcards...
1

COX - 1 --> jak wydzielana, gdzie + zastosowania (4)
COX - 2 --> jak wydzielana i gdzie, co hamuje jej wydzielanie oraz co robi w przewodzie pokarmowym

COX - 1
-konstytutywna
-obecna w płytkach krwi; uczestnicy w postawaniu tromboksanu
-działa protekcyjnie na żołądek (prostaglandyny hamują wydzielanie HCl)
-reguluje przepływ krwi przez nerki (PGE2 powodują rozszerzanie naczyń w odp na NA i angio II)
-stymuluje akcję porodową

COX-2
-indukowana w stanie zapalnym przez IL-2 i TNF-alfa, a konstytutywnie w OUN i nerkach
-uczestniczy w leczeniu i gojeniu się uszkodzeń przewodu pokarmowego
-jej indukcja jest hamowana przez GKS

2

Ogólny podział NLPZ i wymień je (8,4,1)

Dzielimy je na 3 generacje:
I - klasyczne; silniejsze działanie, ale więcej działań niepożądanych: piroksykam, indometacyna, fenylbutazon, azapropazon, aspiryna, naproksen, diklofenak, ibuprofen
II generacji; preferencyjne względem COX-2:
nimesulid, etodolak, meloksykam, nabumeton
III generacji; selektywne względem COX-2 (200x większe powinowactwo do niej): koksyby

3

Mechanizm działania aspiryny

Jest nieodwracalnym inhibitorem COX ponieważ acetyluje serynę w jej miejscu aktywnym

4

Działania niepożądane NLPZ (wymień 8 oraz 1 cha-yczny dla działających silnie na COX-2; kiedy najczęściej występują; dlaczego) oraz pojęcie pułapki jonowej

Pułapka jonowa - NLPZ I gen. to słabe kwasy, dlatego w kwaśnym środowisku są w stanie niezjonizowanym i przenikają do komórek przez ich błony, a we wnętrzu komórki (które jest zasadowe) ulegają jonizacji i kumulują się.

Działania niepożądane (najczęściej w chorobach stawów - przewlekłe stosowanie):
1. Uszkodzenie śluzówki żołądka, dwunastnicy, jej owrzodzenie, perforacja wrzodu (zahamowanie COX-1 --> spadek uwalniania PGE2 i PGI2 --> wzrost uwalniania HCl a sapdek uwalniania śluzu; zahamowanie COX-2 --> spadek regeneracji w układzie pokarmowym)
2. Reakcje skórne - rumień, pokrzywka, reakcje fototoksyczne a nawet zespół Stevensona-Johnsona (pęcherzowa wysypka obemująca skórę i przewód pokarmowy i zachodząca z toksyczną nekrolizą naskórka)
3. Zaburzenia czynności nerek - nafrotoksyczność, zatrzymanie Na i H2O, prowadzące do obrzęków i wzrostu ciśnienia (często u osób z chorobami nerek, noworodków czy starszych)
4. Uszkodzenie wątroby - szczególnie diklofenak
5. Astma aspirynowa - zahamowanie prostaglandyn powoduje zwiększoną syntezę leukotrienów biorących udział w reakcjach alergicznych i skurczu oszkrzeli
6. Hiperurykemia - ASA w dawkach > 1-2g/d
7. Wzrost ciśnienia śródgałkowego
8. Bóle i zawroty głowy

Cha-yczne działanie niepożądane dla NLPZ o silnym działaniu na COX-2 jest zwiększenie tendencji do krzepliwości krwi, co prowadzi do zawałów, udarów itd)

5

Które NLPZ I gen dłużej wywołują szkodliwe działanie na przewód pokarmowy i dlaczego?

Indometacyna i diklofenak - bo ulegają krążeniu jelitowo-wątrobowemu (wydalanie z żółcią)

6

Po co stosuje się IPP w przypadku długiego spożywania NLPZ? Jak działa mizoprostol?

W celu zmniejszenia uszkodzeń błony śluzowej żółądka.

Mizoprostol jest analogiem PGE2; zmniejsza ryzyko wrzodów przy stosowaniu NLPZ

7

ASA - zalecenia do podania (3)

1. Profilaktyka wtórna chorób sercowo naczyniowych (75-150mg/d)
2. Profilaktyka pierwotna choroby Alzheimera
3. Świeży zawał dawka 300-500mg

8

ASA - działania niepożądane (3)

1. Astma aspirynowa
2. Zespół Reya
3. Salicylizm - przy przewlekłym stosowaniu dużych dawek: zaburzenia słuchu, szum w uszach, zawroty głowy, nudności wymioty

+ cha-yczne dla NLPZ

9

Zespół Reye'a

Jest to ostra encefalopatia wątrobowa. Jest ona uwarunkowana między innymi genetycznie i obarczona wysoką śmiertelnością. Zaobserwowano, że podanie dziecku z infekcją wirusową aspiryny do 12 rż. sprzyja wystąpieniu zespołu Reye'a, dlatego do 12 r.ż nie powinno się jej podawać.

10

Interakcje lekowe aspiryny (3)

1. Nasila działanie warfaryny poprzez wypieranie jej z połączania z białkami (mniejsza krzepliwość)
2. Zmniejsza działanie leków hipotensyjnych
3. Zmniejsza działanie leków zwiększających wydzielanie kw moczowego (nie wolno podawać w dnie moczanowej)

11

Dawka aspiryny powodująca jej działanie przeciwpłytkowe oraz dawka przeciwzapalna

przeciwpłytkowa: 75-150mg/d
przeciwzapalna: 1-2g/d u dorosłego

12

Pochodne kw fenylooctowego - wymień 3; podaj generację

Diklofenak, aklofenak, fenklofenak
I gen.

13

Pochodne kw indolooctowego - wymień 2, podaj która to generacja, ich działania niepożądane inne niż cha-yczne dla NLPZ oraz cha-yczne zastosowanie jednego z tych leków

I generacja
1.Indometacyna:
- najczęściej uszkadza przewód pokarmowy
- objawy ze strony OUN - uczucie znurzenia, depresja
- zaburzenia słuchu
- oligo- lub anurie.

*Wykorzystywana była do zamykania przetrwałego przewodu Botalla (teraz chirurgicznie).

2. Sulindak - może wywołać:
-zmiany zabarwienia moczu
-zespół Stevensa-Johnsona
-agranulocytozę
-małopłytkowość
-cholestazę
Najrzadziej uszkadza nerki

14

Pochodne kw fenylopropionowego - wymień 5 i która to generacja NLPZ

-Ibuprofen
-Naproksen
-Ketoprofen
-Oksaprozyna
-Kw tiaprofenowy

Leki I gen.

15

Ibuprofen - w jakiej chorobie lek pierwszego rzutu i z czym synergizm

Choroby reumatyczne i synergizm z opioidami

16

Naproksen - dlaczego bezpieczny dla pacjentów z ryzykiem astmy aspirynowej?

Bo hamuje lipooksygenazę

17

Pochodne kwasów enolowych - wymień 2 (+ 2 przykłady) i która generacja

-Oksikamy (piroksykam, tenoksykam)
-Pirazolony (metamizol, fenylbutazon)

Generacja I

18

Piroksykam i tenoksykam - jaka toksyczność i okres półtrwania?

Wysoka toksyczność i długi okres półtrwannia (2-3dni)

19

Metamizol - czym się różni od reszty jeśli chodzi o działanie, podaj działania niepożądane oraz nazwę handlową leku

Jest silnie przeciwbólowy, ale słabo przeciwgorączkowy i przeciwzapalny oraz ma działanie spazmolityczne

Działania niepożądane:
- mielotoksyczny
-hepatotoksyczny
-częste reakcje anafilaktyczne po podaniu i.v.

Nazwa handlowa: pyralgina

20

Wymień NLPZ II generacji (4)

Etodolak
Meloksykam
Nabumeton
Nimesulid

21

Nimesulid - działanie na macierz chrząstki stawowej

Jest inhibitorem metaloproteinaz, więc hamuje jej rozkład

22

Nabumeton - w jakiej postaci jest aktywny i jak wydalany (jakie z tego korzyści)

On sam podawany jest jako prolek, bo jego metabolit jest aktywny. Wydalany jest z żółcią, więc nie uszkadza nerek

23

Koksyby - która generacja, mechanizm działania i wymień 3

III generacja
Są to wybiórcze inhibitory COX-2; a więc powodują zahamowanie konstytutywnej COX-2 w nerkach (retencja wody), hamują gojenie się ran oraz nasilają apoptozę.

Nasilają procesy zakrzepowo-zatorowe, zwłaszcza rofekoksyb (wycofany).

Celekoksyb, etorikoksyb, parekoksyb

24

Celekoksyb i etorikoksyb - zastosowanie

Choroba zwyrodnieniowa stawów i RZS; lepszy po ekstrakcji zęba niż ibuprofen

25

Parekoksyb - zastosowanie

Krótkotrwałe leczenie bólu pooperacyjnego

26

Przeciwskazania stosowania NLPZ innych niż III gen. (6)

1. Przebyta i aktualna choroba wrzodowa żołądka
2. Czynne krwawienie
3. Astma aspirynowa (10% pacjentów z astmą oskrzelową; można dać paracetamol)
4. Zaawansowana niewydolność wątroby lub nerek
5. ASA w dnie moczanowej
6. Ciąża

27

Paracetamol - inna nazwa, czego pochodna, czym się różni działanie od innych NLPZ (ogólnie), mechanizm działania i co to jest efekt pułapkowy

Paracetamol = acetaminofen, para-aminofen

Działa p-bólowo i p-gorączkowo, ale nie przeciwzapalnie

Mechanizm działania nie do końca znany,a le możliwe:
- hamuje COX-3 w OUN'ie (brak typowych dla NLPZ działań niepożądanych)
-zwiększa aktywność rdzeniowych zstepujących szlaków serotoninergicznych (hamowanie bólu)
-hamuje przewodnictwo w układzie glutaminergicznym i neuronach uwalniających substancję P

Efekt pułapkowy - powyżej określonej dawki, jego aktywność nie zwiększa się. Ta dawka to 1000mg u dorosłych.

28

Paracetamol - działania niepożądane (3)

1. Skórne reakcje alergiczne
2. Długotrwale przyjmowany nefrotoksyczny
3. Hepatotoksyczny (gdy wysyceniu ulegną enzymy katalizujące jego sprzęganie, dochodzi do metabolizmu leku przez oksydazy i powstaje toksyczna N-acetylo-p-benzochinoimina, inaktywowana przy udziale glutationu. Jeśli on się wyczerpie, to ten metabolit się gromadzi i uszkadza wątrobę oraz nerki)

29

Negatywny wpływ NLPZ na ciąże (3) i jaka alternatywa

1. Opóźnienie porodu przez hamowanie produkcji prostaglandyn
2. Przedwczesne zamknięcie przewodu Botalla
3. Zwiększone ryzyko krwawień

Alternatywnie w III trymestrze paracetamol

30

NLPZ - interakcje (4)

NLPZ silnie wiążą się z białkami, wypierając inne leki;
-wzrost działania doustnych leków hipoglikemicznych
-wzrost działania warfaryny czy acenokumarolu i czasu krzepnięcia
-spadek działania diuretyków
-spadek działania beta-adrenolityków i inhibitorów ACE