Terapia dny moczanowej, RZS i GKS Flashcards Preview

Farmakologia ŚUM > Terapia dny moczanowej, RZS i GKS > Flashcards

Flashcards in Terapia dny moczanowej, RZS i GKS Deck (63)
Loading flashcards...
1

Dna moczanowa - patomechanizmy

1. Krystalizacja moczanu sodu w płynie stawowym na skutek hiperurykemii (>7mg/dl)
2. Kryształy aktywują kom. zap. i wydzielanie cytokin (IL-1, TNF-alfa, IL-8), prostaglandyn, leukotrienów oraz chemotaksję neutrofili (pod wpływem LTB4 - tak, ma to znaczenie)
3. Neutrofile fagocytują kryształy i ulegają rozpadowi, uwalniając enzymy proteolityczne do płynu stawowego
4. Trwałe uszkodzenie stawu po pewnym czasie

2

Okresy wyróżniane z klinicznego punktu widzenia i terapii dny

- ostre napady dny - gorączka, wymioty, bóle głowy
- okres międzynapadowy - wolny od objawów
- przewlekła faz - obecność "tlącego się" procesu zapalnego w stawach pomimo leczenia

3

Leki sprzyjające hiperurykemii (4)

-hydrochlorotiazyd - diuretyk tiazydowy
-aspiryna
-cyklosporyna (immunosupresyjny)
-stosowane w leczeniu gruźlicy np. pyrazynamid, etambutol

4

Którego stawu najczęściej dotyczy ostry napad dny i ile trwa nieleczony?

I stawu śródstopno-paliczkowego i nieleczony trwa kilkanaście dni

5

Leki stosowane w ostrych napadach dny - wymień 3 i podaj co ma na celu terapia

Kolchicyna, NLPZ, GKS
Celem jest działanie p-zapalne

6

Mechanizm działania kolchicyny

- Hamowanie polimeryzacji tubuliny i formowania mikrotubul --> zaburzenie migracji granulocytów i ich aktywności fagocytarnej
- Zmniejszenie aktywności metabolicznej --> zmniejszenie uwalnianie kw. mlekowego, cytokin prozapalnych, enzymów lizosomalnych
- Zmniejszenie syntezy LTB4 w mały stopniu

7

Zastosowanie kolchicyny (2)

1. W terapii ostrego napadu (1mg, a potem 0,5mg; stosowana przez 3 doby)
2. Profilaktyka napadów dny w czasie terapii lekami obniżającymi urykemię

8

Działania niepożądane kolchicyny i jak często występują

Są częste (u ok 50% pacjentów)!

-biegunka i stan zapalny przewodu pokarmowego
-nefrotoksyczność
-neuropatia obwodowa (bo uszkodzenie mikrotubul w aksonach)
-mielotoksyczność
- miopatia

9

Mechanizm działania NLPZ w terapii ostrego napadu dny

Hamują syntezę prostaglandyn, oddziałując p-bólowo i p-gorączkowo oraz hamują fagocytozę kryształów kw. moczowego przez makrofagi.

10

NLPZ stosowane w ostrych napadach dny (2)

1. Indometacyna (silne działanie p-zapalne)!!!
2. Diklofenak

11

Jak wygląda terapia NLPZ w ostrym napadzie dny - jakie dawki i czas

Najpierw dawka maksymalna przez 24h, aż do ustąpienia bólu, a potem przez 2-3 dni niższa.
Całość trwa 8-10dni.

12

Jakie GKS stosujemy w terapii ostrego napadu dny i jak je podajemy?

Prednizon, prednizolon

Najpierw zaczynamy od najwyższej dawki (p.o. lub i.m.), a potem mniejsze.

13

Kiedy włączamy terapię przewlekłą dny moczanowej i jak?

Włączamy ją gdy chory ma >3 ostrych napadów w ciągu 2 lat. Po ustąpieniu ostrego napadu rozpoczynamy terapię (nie wolno w trakcie!), ale jeśli atak wystąpi w czasie terapii, to nie przerywamy stosowania leku.

14

Jaki jest lek 1 wyboru w przewlekłej dnie moczanowej i jakie inne leki stosujemy (w sumie 7)?

Allopurynol (zyloric) - 1 wyboru
Inne:
- febukostat
Inne niedostępne w PL:
- urykozuryczne: benzbromaron, probenecyd, sulfinpirazon
- rekombinowana oksydaza ksantynowa: rasburykaza, peglotykaza

15

Allopurynol a oksypurynol

Oksypurynol to metabolit allopurynolu, który ma dłuższy T1/2 (ok 14h)

16

Mechanizm działania allopurynolu

Oksydaza ksantynowa katalizuje reakcje metabolizmu puryn:
hipoksantyna --> ksantyna --> kw. moczowy

Allopurynol jest przez nią przekształcany do metabolitu (alloksantyny), który hamuje oksydazę kstantynową, a więc tworzenie kw. moczowego. Ułatwia to rozpuszczanie złogów moczanowych (bo jest ich mniej).

17

Czemu zalecamy podawanie kolchicyny albo NLPZ w pierwszym okresie terapii allopurynolem?

Bo większe ryzyko ostrego napadu.

18

Jakim osobom jest zalecany allopurynol poza dną?

Starszym z kamicą nerkową, zaburzeniami funkcji nerek

19

Dawkowanie allopurynolu

Podajemy doustnie w dawkach wzrastających 100-800 mg/dz

20

Allopurynol - działania niepożądane (4)

- zaburzenia przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunki)
- zespół nadwrażliwości (gorączka, osutka, eozynofilia, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, uszkodzenie wątroby i nerek)
- neuropatia obwodowa
- rzadko dermatologiczne (zespół Stevensa- Johnsona)

21

Febuksostat - mechanizm działania, czym się różni od allopurynolu i jakie są dodatkowe zastosowania

Mechanizm d.: inhibitor oksydazy ksantynowej
Różnice:
- działa silniej i szybciej (w ciągu 2-4tyg terapii urykemię <7mg/dl)

Dodatkowe zastosowanie:
- u osób z chemioterapią z powodu nowotworów krwi z umiarkowanym ryzykiem wystąpienia zespołu rozpadu guza

Wszystko inne jak w allopurynolu.

22

Rekombinowana oksydaza ksantynowa - mechanizm działania i podaj 2 leki i różnice między nimi, który z nich będzie bezpieczeniejszy w terapii dny opornej na leczenie typowymi lekami>

Katalizuje ona rozkład kw. moczowego do dobrze rozp. alantoiny.

Rasburykaza i peglotykaza

Peglotykaza jest sprzęgnięta z glikolem polietylenowym, co wydłuża jej czas działania i ogranicza działania niepożądane.

Bezpieczniejsza będzie peglotykaza

23

Działania niepożądane peglotykazy i rasburykazy (2)

- alergie (zmiany skórne, skurcz oskrzeli, hipotonia, wstrząs anfilaktyczny)
- rzadziej powikłania hematologiczne

24

Mechanizm działania leków urykozurycznych i wymień 4

Inhibitory URAT-1, który odpowiada za zwrotne wchłanianie kw. moczowego w nerkach (wzrost jego wydalania)

Benzbromaron
Probenecyd
Sulfinpyrazon
Lesynurad

25

Leki urykozuryczne:
1.na co trzeba zwrócić uwagę przy ich stosowaniu
2.przeciwwskazanie 3.działania niepożądane (5)

1. Trzeba przyjmować dużo płynów (nawet 2l/d) i stosowanie wodorowęglanu sodu (alkalizacja), żeby zapobiec wytrącaniu kryształów
2. P-wskazanie = zaburzenie funkcji nerek
3. Działania niepożądane:
- zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- reakcje skórne
- kamica nerkowa
- ryzyko ostrego napadu dny
- mielotoksyczność

26

Leki mające pośredni wpływ na terapię dny moczanowej, a stosowane w leczeniu innych chorób

Fenofibrat - lek hipolipemizujący
Losartan - antagonista rec. dla angiotensyny II

Mogą zwiększać wydalanie kw moczowego + u osób z dną występuje hipertrójglicerydemia, a losartan podwyższa pH moczu (mniejsze ryzyko kamicy)

27

Kiedy należy włączyć leczenie bezobjawowej hiperurykemii (3 opcje)?

1.Gdy stęż kw. mocz. >12 mg/dl --> większe ryzyko uszkodzenia nerek
2. >10mg/dl u chorych z niewydolnością nerek
3. Gdy ryzyko rozpadu nowotworu w chemioterapii nowotworów złośliwych

28

Kryteria rozpoznania RZS (co się bierze pod uwagę)

RZS - kryteria rozpoznania - trzeba uzyskać min 6 pkt
A. zajęcie stawów - liczba, jakie (max 5 pkt)
B. serologia - czynnik reumatoidalny i anty-CCP (max 3 pkt)
C. wskaźnik ostrej fazy CRP i OB (max 1pkt)
D. czas trwania objawów (powyżej 6 tyg. - 1 pkt)

29

Leki stosowane w terapii RZS - ogólnie jakie grupy

1. NLPZ
2. GKS
--> objawowo
3. Leki modyfikujące przebieg choroby = immunomodulujące (np. Metotrekast, azatiopryna, sole złota)
4. Leki biologiczne (hamujące działanie TNF-alfa, IL-1Beta, leki p-cytokinowe, inhibitory współstymulacji limf T)

30

Wymień leki immunomodulujące w RZS (9)

1.Metotreksat
2.Leflunomid
3.Mykofenolan mofetylu
4.Cyklosporyna
5.Azatiopryna
6.Sulfasalazyna
7.Chlorochina
8.Penicylamina
9.Sole złota