define Απέκκριση
= η μη αναστρέψιμη διαδικασία όπου τα φάρμακα ή μεταβολίτες τους μεταφέρονται από το εσωτερικό στο εξωτερικό περιβάλλον μέσω της νεφρικής ή μη νεφρικής οδού
—> Η απέκκριση του αμετάβλητου φαρμάκου είναι απαραίτητη για τον τερματισμό της φαρμακολογικής του δράσης
—> Το κύριο όργανο απέκκρισης είναι τα νεφρά
name and describe the 2 types + subtypes of excretion
a) Σπειραματική Διήθηση
b) Ενεργητική Σωληναριακή Απέκκριση
c) Σωληναριακή Επαναπορρόφηση
—> Ενεργητική
—> Παθητική
a) χολική απέκκριση
b) πνευμονική απέκκριση
c) δερματική απέκκριση
d) γαστρεντερική απέκκριση
e) σιελογόνων αδένων απέκκριση
f) μαστικών αδένων απέκκριση
g) γεννητικών οργάνων απέκκριση
Describe Σπειραματική Διήθηση generally (which drugs / rate / mechanism)
= Μη επιλεκτική, μονόδρομη διαδικασία
For which drugs?
Rate / mechanism
describe Ενεργητική Σωληναριακή Απέκκριση (mechanisms / factors that affect it / rate of excretion)
= διαδικασία διαμεσολάβησης μέσω φορέα όπου απαιτείται ενέργεια για τη μεταφορά των ενώσεων. Συμβαίνει κυρίως στο εγγύς σωληνάριο
Mechanisms used:
Factors that do / don’t affect it:
Rate
—> Φάρμακα που υποβάλλονται σε ενεργητική απέκκριση έχουν τιμές ρυθμού απέκκρισης μεγαλύτερες από τις κανονικές
Describe Σωληναριακή Επαναπορρόφηση (when and where does it happen / effect on the drug)
When / where
—> Μπορεί να αποτελέσει ενεργητική ή παθητική διεργασία
—> Οδηγεί σε αύξηση της ημίσειας ζωής του φαρμάκου
Describe in more details the 2 subtypes of Σωληναριακή Επαναπορρόφηση
What is the pH of urine and what affects its value
4.5- 7.5 pH
—> Εξαρτάται από τη διατροφή, τη λήψη του φαρμάκου και τη παθοφυσιολογία του ασθενούς
a) H ακεταζολαμίδη και τα αντιόξινα —> παράγουν αλκαλικά ούρα
b) το ασκορβικό οξύ —> keeps urine όξινα
—> IV έγχυση του χλωριούχου νατρίου και αμμωνίου που χρησιμοποιείται στη θεραπεία έναντι στην ανισορροπίας οξέος– βάσης, προκαλεί μεταβολή στο pΗ των ούρων
Describe the ionization table and how the pH affects the drug and its clearance rate
Η σχετική ποσότητα του ιονισμένου και του μη ιονισμένου φαρμάκου στα ούρα σε συγκεκριμένο pH καθώς και το % ποσοστό του φαρμάκου που ιονίζεται σε αυτό το pH μπορεί να δοθεί από την εξίσωση «Henderson Hasselbalch»
slide 12 table SOS analyze
List Παράγοντες που επηρεάζουν την νεφρική απέκκριση
List some Φυσικοχημικές ιδιότητες του φαρμάκου that can affect renal excretion
Name and describe biological factors that affect the renal excretion
Η διαφορά στην ηλικία, το φύλο και το είδος τροποποιεί την απέκκριση του φαρμάκου
Explain how drug interactions affect the renal excretion
Κάθε αλληλεπίδραση φαρμάκων που οδηγεί σε αλλοίωση:
—> νεφρική κάθαρση ενός φαρμάκου που είναι δεσμευμένο σε μεγάλο βαθμό με πρωτεΐνες του πλάσματος γίνεται αυξημένη κατόπιν της μετατόπισης από άλλο φάρμακο
—> αλκαλοποίηση των ούρων με κιτρικά και διττανθρακικά ενισχύει την απέκκριση των όξινων φαρμάκων
Name and describe some health issues that can affect the renal excretion of a drug
As mentioned before there are other types other than renal excretion. Describe Χολική Απέκκριση
Τα υγρά της χολής αποκκρίνονται από τα ηπατικά κύτταρα του ήπατος
—> Η ροή είναι σταθερή 0.5 - 1 ml / min
—> Η χολική απέκκριση είναι σημαντική στην πέψη και την απορρόφηση των λιπών
—> Το 90% των χολικών οξέων απορροφάται από το έντερο και μεταφέρονται πίσω στο ήπαρ για επανέκκριση
Which drugs are usually excreted by the χολη
Οι ενώσεις που απεκκρίνονται είναι:
—> Όσο μεγαλύτερη είναι η πολικότητα του μορίου τόσο καλύτερη είναι η απέκκριση
—> Οι μεταβολίτες απεκκρίνονται περισσότερο στη χολή από ότι τα μητρικά φάρμακα λόγω της αυξημένης πολικότητας τους
Explain how the διαδικασίας βιομετατροπής allows for bile excretion + examples
Αντιδράσεις φάσης-ΙΙ οδηγεί σε μεταβολίτες με αυξημένη τάση για χολική απέκκριση
—> κυρίως η γλυκουρονιδίωση
—> η σύζευξη με τη γλουταθειόνη
Φάρμακα που εκκρίνονται στη χολή είναι:
—> Τα σύμπλοκα με την γλουταθειόνη έχουν μεγαλύτερο MB και έτσι δεν παρατηρούνται στα ούρα
—> Ένα φάρμακο για να αποβληθεί από την χολή πρέπει να έχει πολικές ομάδες όπως -COOH, -SO3H
—> Η κιτρική κλομιφαίνη (επαγωγέας ωορρηξίας) αποβάλλεται εντελώς από το σώμα μέσω χολικής απέκκρισης
Describe Πνευμονική Απέκκριση (which drugs use it or don’t / factors that affect it)
Τα αέρια και πτητικές ουσίες στη body temp, όπως τα γενικά αναισθητικά (αλοθάνη) απορροφούνται από τους πνεύμονες με απλή διάχυση
—> Η πνευμονική ροή αίματος, ο ρυθμός της αναπνοής και η διαλυτότητα της ουσίας επηρεάζουν την πνευμονική απέκκριση
Drugs that don’t use it:
describe salivary gland excretion (pH/ which drugs / effect)
Το pH του σάλιου ποικίλλει από 5.8 - 8.4
—> Η πικρή γεύση που παρατηρείται συχνά κατόπιν από του στόματος χορήγηση είναι ένδειξη απέκκρισης του φαρμάκου
—> Μερικά βασικά φάρμακα αναστέλλουν την απέκκριση σάλιου και είναι υπεύθυνα για την ξηροστομία
Describe excretion from the Μαστικών Αδενών
Ionization / pH
Describe Δερμική Απέκκριση
Τα φάρμακα που αποβάλλονται μέσω του δέρματος και μέσω του ιδρώτα ακολουθούν την υπόθεση pH
Ενώσεις που απεκκρίνονται από τον ιδρώτο:
Side effect
—> μπορεί να οδηγήσει σε κνίδωση και δερματίτιδα
Describe Γαστρεντερική Απέκκριση
Define half life + how many a drug usually has before being considered excreted
= το χρονικό διάστημα που απαιτείται για να μειωθεί κατά 50% συγκεκριμένη ποσότητα του φαρμάκου στο πλάσμα, μετά την ολοκλήρωση της απορρόφησης και της κατανομής του και με κινητική 1ης τάξης
—> Σαν ποσότητα αναφοράς λαμβάνεται η μετρούμενη συγκέντρωση κάποια χρονική στιγμή στο πλάσμα
—> Θεωρείται ότι ένα φάρμακο έχει αποβληθεί κατά 94% μετά από 4 χρόνους ημιζωής
is half life and duration of action the same
Ο χρόνος ημιζωής ενός φαρμάκου δε πρέπει να συγχέεται με τη διάρκεια δράσης του
—> Πολλές φορές φάρμακα με μικρή ημιζωή έχουν μεγάλη διάρκεια δράσης διότι παραμένουν στους υποδοχείς των κυττάρων των ιστών
Explain what affects / determines the αποβολή ενός φαρμάκου από τον οργανισμό
Η αποβολή ενός φαρμάκου από τον οργανισμό σε ιδανικές συνθήκες εξαρτάται από: