explain what each stage of ADME includes
= είναι ο ρυθμός και η έκταση με την οποία τα φάρμακα φτάνουν στη συστηματική κυκλοφορία από το σημείο χορήγησης.
= όλες τις διαδικασίες που εμπλέκονται από τη στιγμή που το φάρμακο φθάνει στην κυκλοφορία έως τη στιγμή που απομακρύνεται από το σώμα.
= όλες τις βιοχημικές διεργασίες που έχουν ως αποτέλεσμα την χημική τροποποίηση της φαρμακευτικής ουσίας
= είναι η διαδικασία κατά την οποία το φάρμακο αποβάλλεται από τη συστηματική κυκλοφορία μέσω της χολής, των ούρων, των κοπράνων, του ιδρώτα
where and using which mechanisms is the absorption of p.o. drugs usually done
Where? Λαμβάνει χώρα κυρίως σε περιοχές του λεπτού εντέρου
How? μέσω παθητικής διακυτταρικής διάχυσης, μεσολάβησης του φορέα, της παρακυτταρικής μεταφοράς και μέσω της ενδοκυττάρωσης
compare how the absorption of hydrophilic vs lipophilic p.o. drugs is done
Οι λιπόφιλες ενώσεις
—> συνήθως απορροφώνται με παθητική διάχυση
—> μέσω του εντερικού επιθηλίου
Οι υδρόφιλες ενώσεις
—> απορροφώνται μέσω φορέα.
—> Ορισμένες μικρές υδρόφιλες ενώσεις μπορούν να μεταφερθούν μέσω της παρακυτταρικής οδού
What are the 2 θεμελιώδεις παράμετροι that determine the absorption of a drug
List all the mechanism of drug transport
Is it easy to predict the kinetics of drug transport? explain the different ways that is done
Define and describe Παθητική Διάχυση
= Είναι η φυσική τάση των μορίων να μεταφέρονται από μια περιοχή υψηλής προς μια περιοχή χαμηλής συγκέντρωσης.
= Μη ιοντική διάχυση
How?
Διαφορά στη συγκέντρωση του φαρμάκου εκατέρωθεν της μεμβράνης.
—> Η κίνηση των φαρμάκων είναι ένα αποτέλεσμα της κινητικής ενέργειας των μορίων
—> δεν απαιτεί πρόσθετη κατανάλωση ενέργειας
—> responsible for 90% των φαρμάκων
—> Κινητήρια δύναμη – η συγκέντρωση ή ηλεκτροχημική κλίση
What law describes the passive transport + formula
Fick’s law
slide 9 formula
Give all the characteristics of passive transport (membrane, speed of diffusion…)
Speed
—> Μεγαλύτερη η περιοχή & μικρότερο το πάχος της μεμβράνης, τόσο πιο γρήγορη θα είναι η διάχυση (π.χ. στον εντερικό αυλό)
—> Όσο μεγαλύτερος είναι ο συντελεστής κατανομής του φαρμάκου (log P - δείκτης της λιποφιλικότητας), τόσο πιο γρήγορη γίνεται η απορρόφηση
what is “ sink conditions” ?
Το απορροφούμενο παθητικά φάρμακο εισέρχεται στο αίμα και κατανέμεται ταχέως σε ένα μεγαλύτερο όγκο υγρών του σώματος. Συνεπώς, η συγκέντρωση του φαρμάκου στη θέση απορρόφησης (GIT) διατηρείται μεγαλύτερη από τη συγκέντρωση του φαρμάκου στο πλάσμα
= κατάσταση «sink conditions»
what is συντελεστής διαπερατότητας Ρ? when is it applied into the formula for passive transport? What else is changed when the sink conditions are valid?
what kinetics is followed during sink conditions
Η παθητική διάχυση ακολουθεί κινητική πρώτης τάξης (ανεξάρτητη της συγκέντρωσης)
where is Μεταφορά με Εξειδικευμένο Μηχανισμό applied and explain it
Οι μεμβράνες των επιθηλιακών κυττάρων του εντέρου είναι πολωμένες. Η κορυφαία μεμβράνη βλέπει στον εξωτερικό αυλό με πολλές μικρολάχνες για να αυξήσει την επιφάνεια της μεμβράνης
—> Πολλοί μεταφορείς μεμβράνης βρίσκονται σε αυτήν την πλευρά, διευκολύνοντας την απορρόφηση των περισσότερων θρεπτικών συστατικών και πολλών φαρμάκων
describe the different types of φορέας used in Μεταφορά με Εξειδικευμένο Μηχανισμό
Ανάλογα με την κατεύθυνση και την κατηγορία των ουσιών που μεταφέρονται, ο φορέας για τη μεσολάβηση της μεταφοράς μπορεί να:
what 2 types of transport can occur using transporters
Με βάση τη βαθμίδα συγκέντρωσης των διαλυμένων ουσιών και την ενέργεια που εμπλέκεται στη διαδικασία, η μεταφορά μπορεί να ταξινομηθεί σε:
Explain the steps followed in Μεταφορά με Εξειδικευμένο Μηχανισμό
Υπάρχουν δύο είδη φορέα μεσολάβησης του συστήματος μεταφοράς:
1. Διευκολυνόμενη διάχυση
2. Ενεργητική μεταφορά (από τον χώρο χαμηλής συγκέντρωσης προς τον χώρο υψηλής συγκέντρωσης)
what is Βαθμός Ειδίκευσης and why is it important when doing Μεταφορά με Εξειδικευμένο Μηχανισμό
= ένας συγκεκριμένος φορέας μεσολαβεί στην μεταφορά μιας ουσίας
—> only found in μεταφορά με εξειδικευμένο μηχανισμό not in passive transport
—> Η χημική ειδίκευση της μεταφοράς με τη μεσολάβηση φορέα είναι τόσο σημαντική
—> ακόμα και μικροαλλαγές στην χημική δομή του μορίου μπορούν να δημιουργήσουν σημαντικές αλλαγές στο ρυθμό μεταφοράς.
—> Όταν η ειδίκευση δεν είναι και τόσο υψηλή, η ταυτόχρονη παρουσία 2 ουσιών που χρησιμοποιούν για την μεταφορά τους τον ίδιο φορέα μπορεί να επιφέρει ανταγωνισμό
Give and explain an example of μείωσης της μεταφοράς, εξαιτίας ανταγωνισμού στη διαπέραση της κυτταρικής μεμβράνης
—> τα αμινοξέα όταν συγχορηγούνται με τροφή.
when does φαινόμενο του κορεσμού occur
Δεδομένου ότι ο αριθμός των φορέων που είναι διαθέσιμος για τη μεταφορά μιας χημικής ένωσης σε ένα σύστημα είναι περιορισμένος, το σύστημα παρουσιάζει το φαινόμενο του κορεσμού.
—> Η κινητική που το περιγράφει ονομάζεται κινητική κορεσμού.
—> Εάν ο συνολικός αριθμός των υπό μεταφορά μορίων υπερβαίνει τον αριθμό των διαθέσιμων από τον φορέα θέσεων, τότε η μεταφορά θα επιτελείται με σταθερό ρυθμό, το μέγιστο δυνατό.
—> Η μεταφορά παρουσιάζει μηδενοταξικό χαρακτήρα
What are the 2 subtypes of Μεταφορά με εξειδικευμένο μηχανισμό? when does each occur? describe them
Name and describe an important carrier used for drug transport in facilitated diffusion
P- glycoprotein
—> slide 22 -23
compare active vs passive transport
slide 24
what is Eνδοκυττάρωση
= μια διαδικασία κατά την οποία μια ουσία ή μια ένωση εισέρχεται σε ένα κύτταρο χωρίς να περάσει από την λιπιδική μεμβράνη
= μια μη εκλεκτική διαδικασία εγκόλπωσης ουσιών
—> Έχει ως αποτέλεσμα τον σχηματισμό ενός ενδοκυτταρικού κυστιδίου με την εισβολή της πλασματικής μεμβράνης και τη σύντηξη της
Compare graphically active vs passive transport
slide 26