What do CNS drugs usually affect
Μεταβάλλουν κάποιο στάδιο της νευροδιαβίβασης
Μπορεί να δρουν:
- Προσυναπτικά —> επηρεάζοντας την παραγωγή, την αποθήκευση, την απελευθέρωση ή τον τερματισμό της δράσης των νευροδιαβιβαστών
- Μετασυναπτικά —> μπορεί να ενεργοποιούν ή να αποκλείουν μετασυναπτικούς υποδοχείς
Name the similarities between ΚΝΣ με ΑΝΣ
- Η μεταφορά πληροφορίας απαιτεί απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών
- διοχετεύονται στον συναπτικό χώρο και συνδέονται με ειδικούς υποδοχείς του μετασυναπτικού νευρώνα
- Η αναγνώριση του νευροδιαβιβαστή με τον υποδοχέα της μεμβράνης πυροδοτεί ενδοκυττάριες μεταβολές.
Name the differences between the CNS and ANS
- Τα δίκτυα του ΚΝΣ είναι πιο πολύπλοκα από αυτά του ΑΝΣ.
- Ο αριθμός των συνάψεων στο ΚΝΣ είναι μεγαλύτερος.
- Το ΚΝΣ περιέχει ισχυρά δίκτυα ανασταλτικών νευρώνων που είναι ενεργά, μετατρέποντας τους ρυθμούς της νευρομεταβίβασης.
- Το ΚΝΣ λειτουργεί χρησιμοποιώντας 10 - 50 διαφορετικούς νευροδιαβιβαστές.
- Το ΑΝΣ χρησιμοποιεί μόνο δύο βασικούς νευροδιαβιβαστές
—> ακετυλοχολίνη + νορεπινεφρίνη
How is an action potential triggered in the CNS
- Οι υποδοχείς στις συνάψεις είναι συνδεδεμένοι με διαύλους ιόντων.
- Η πρόσδεση του νευροδιαβιβαστή ανοίγει τον δίαυλο.
- Ανοιχτοί δίαυλοι επιτρέπουν σε ιόντα να διαπερνούν μέσα/έξω από την κυτταρική μεμβράνη —> λόγω της διαφοράς συγκέντρωσης.
- Αυτό αλλάζει το μετασυναπτικό δυναμικό
- προκαλώντας είτε εκπόλωση (αποπόλωση) είτε υπερπόλωση της μετασυναπτικής μεμβράνης
categorize the 2 types of neurotransmitters in the CNS
- Διεγερτικούς —> NDMA, NE/E, Ach , Glu
- ανασταλτικούς —> GABA / serotonin / dopamine
what do Διεγερτικοί νευρώνες do? what mechanism do they use?
Προκαλούν κίνηση ιόντων που έχει αποτέλεσμα την εκπόλωση της μετασυναπτικής μεμβράνης
—> EPSP - excitatory post synaptic potentials
Describe the steps that excitatory neurons follow when causing EPSP
- Ερεθισμός ενός διεγερτικού νευρώνα προκαλεί την απελευθέρωση νευροδιαβιβαστή (ΝΕ ή ACH)
- προσδένονται στους μεμβρανικούς υποδοχείς του μετασυναπτικού κυττάρου, προκαλώντας παροδική αύξηση της διαπερατότητας των ιόντων νατρίου (Na+)
- Η εισροή του Na+ προκαλεί ασθενή εκπόλωση ή διεγερτικό μετασυναπτικό δυναμικό (EPSP)
- Εάν αυξηθεί ο αριθμός των ερεθισμένων διεγερτικών ινών, απελευθερώνεται μεγαλύτερη ποσότητα νευροδιαβιβαστή.
—> Η εκπόλωση του μετασυναπτικού δυναμικού ξεπερνά την ουδό και προκαλείται μια αντίδραση «όλα ή τίποτα» (all-or-none action).
—> Το δυναμικό πρέπει να φτάσει ένα κατώφλι για να προκληθεί εκπόλωση.
—> Η διαπερατότητα του Na+ προκαλεί θετικό φορτίο (+) μέσα στο κύτταρο - εκπόλωση, allowing την μεταφορά σήματος
what do ανασταλτικών νευρώνων cause and which mechanism is used
Προκαλεί μια κίνηση ιόντων που έχει ως αποτέλεσμα την υπερπόλωση της μετασυναπτικής μεμβράνης
—> IPSP (Inhibitory post synaptic potentials)
Describe the IPSP pathway
- Ερεθισμός ανασταλτικών νευρώνων απελευθερώνει νευροδιαβιβαστές, όπως το γ-αμινοβουτυρικό οξύ (GABA) ή γλυκίνη
- προσδένονται σε υποδοχείς της μεμβράνης του μετασυναπτικού κυττάρου
- Προκαλεί μια παροδική αύξηση της διαπερατότητας ορισμένων ιόντων (Cl-)
- Η εισροή των Cl- και η εκροή των Κ+ προκαλεί ασθενή υπερπόλωση ή ανασταλτικό μετασυναπτικό δυναμικό (IPSP)
- το οποίο απομακρύνει το μετασυναπτικό δυναμικό από τον ουδό παραγωγής δυναμικού ενέργειας
- Έτσι, ελαττώνεται η παραγωγή δυναμικών ενέργειας —> Παραμένει το αρνητικό μέσα στο κύτταρο
How does the CNS balance the EPSP and IPSP pathways
Οι νευρώνες στο ΚΝΣ δέχονται επιδράσεις που προκαλούν διεγερτικά και ανασταλτικά μετασυναπτικά δυναμικά
—> Πολλοί νευροδιαβιβαστές and they each have διαφορετικοί υποδοχείς.
—> Η συνολική τελική δράση είναι το άθροισμα των μεμονωμένων δράσεων των διαφορετικών νευροδιαβιβαστών στον νευρώνα
Name and briefly describe 2 common neurodegenerative diseases
- Alzheimer —> απώλεια χολινεργικών νευρώνων
- Parkinson —> απώλεια ντοπαμινεργικών νευρώνων
—> Προοδευτική απώλεια συγκεκριμένων νευρώνων σε περιοχές του εγκεφάλου με αποτέλεσμα χαρακτηριστικές διαταραχές κινητικότητας, γνωσιακών λειτουργιών ή και τα δύο
Describe the symptoms of parkinson
= Νευρολογική διαταραχή των μυών
- τρόμο
- μυϊκή δυσκαμψία
- βραδυκινισία (βραδύτητα στην έναρξη και εκτέλεση των ενεργητικών κινήσεων)
- ανωμαλίες της στάσης και της βάδισης
what are the main causes of Parkinson
It’s άγνωστη για τους περισσότερους ασθενείς
Σχετίζεται με μείωση της δραστηριότητας ανασταλτικών ντοπαμινεργικών νευρώνων σε ειδικά τμήματα του εγκεφάλου υπεύθυνα για τον έλεγχο των κινήσεων
—> μείωση της ντοπαμίνης (με PET scan)
—> Οι γενετικοί παράγοντες δεν παίζουν ιδιαίτερο ρόλο
what are 2 important components in neurons / attached to neurons that allow for neurotransmission? describe each
- Μέλαινα ουσία:
= Είναι η αφετηρία των ντοπαμινεργικών νευρώνων που δρουν στο νεοραβδωτό σώμα
- Το ντοπαμινεργικό σύστημα ασκεί μια τονική, υποστηρικτική επίδραση στην κινητική δραστηριότητα
- δεν συμμετέχει σε εξειδικευμένες κινήσεις
- Δεν είναι απάντηση σε ειδικές μυϊκές κινήσεις.
- Νεοραβδωτό σώμα:
- Συνδέεται με τη μέλαινα ουσία με νευρώνες
- Οι νευρώνες εκκρίνουν τον διαβιβαστή GABA στις απολήξεις τους στη μέλαινα ουσία
- Κύτταρα της μέλαινας ουσίας στέλνουν νευρώσεις πίσω στο νεοραβδωτό σώμα, εκκρίνοντας τον ανασταλτικό διαβιβαστή ντοπαμίνη στις απολήξεις τους
- Αυτό διατηρεί ένα βαθμό αναστολής των δύο αυτών περιοχών
How is Parkinson linked to those components of the neurons
Η καταστροφή των κυττάρων της μέλαινας ουσίας έχει ως αποτέλεσμα τον εκφυλισμό των νευρώνων που είναι υπεύθυνοι για την έκκριση ντοπαμίνης στο νεοραβδωτό σώμα
—> η ρυθμιστική φυσιολογική ανασταλτική επίδραση της ντοπαμίνης στο νεοραβδωτό σώμα μειώνεται σημαντικά.
—> Αποτέλεσμα, ο διεγερτικός νευρώνας ακετυλοχολίνης απελευθερώνει περισσότερη ακετυλοχολίνη (υπερπαραγωγή ακετυλοχολίνης)
—> Αυτό οδηγεί σε αποδιοργάνωση του ελέγχου των μυϊκών κινήσεων
what can cause secondary Parkinson
- Συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μετά από ιογενή εγκεφαλίτιδα.
- Φάρμακα που αποκλείουν τους ντοπαμινεργικούς υποδοχείς μπορεί να προκαλέσουν τα συμπτώματα.
Explain what the therapy of Parkinson target
Πολλά από τα συμπτώματα του παρκινσονισμού αντικατοπτρίζουν τη διαταραχή της ισορροπίας μεταξύ των διεγερτικών χολινεργικών νευρώνων και του ιδιαίτερα μειωμένου αριθμού των ανασταλτικών ντοπαμινεργικών νευρώνων.
Θεραπεία στοχεύει σε:
- Αποκατάσταση των επιπέδων της ντοπαμίνης
- στον ανταγωνισμό της διεγερτικής δράσης των χολινεργικών νευρώνων
—> έτσι ώστε να αποκατασταθεί η ισορροπία ντοπαμίνης/ακετυλοχολίνης
—> Δηλ. έχουμε αρκετή ακετυλοχολίνη και λίγη ντοπαμίνη
Main result:
—> Τα φάρμακα προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση συμπτωμάτων
—> Δεν σταματούν ή αντιστρέφουν την νευρική εκφύλιση
List the 5 categories of drugs for Parkinson
- Λεβοντοπα και καρβιντόπα
- Αναστολείς μονοαμινοξειδάσης (Σελεγιλίνη)
- Αναστολείς της κατεχολ-Ο μεθυλοτρανσφεράσης (COMT) αποκαρβοξυλίωση
- Αγωνιστές υποδοχέων ντοπαμίνης
- Αντιμουσκαρινικά
what is levodopa + who it works best on + when is it used
= Μεταβολικό πρόδρομο της ντοπαμίνης.
Action —> Αποκαθιστά τα επίπεδα της ντοπαμίνης στη μέλαινα ουσία.
Most effective:
- Δρα καλύτερα στα αρχικά στάδια όπου υπάρχουν αρκετοί νευρώνες για να μετατρέψουν την λεβαντοπα σε ντοπαμίνη
- Σε νέους ασθενείς, η ανταπόκριση είναι καλή
—> Με τον καιρό, ο αριθμός των νευρώνων ελαττώνεται και όλο και λιγότερα κύτταρα παραμένουν για να μετατρέψουν την λεβαντόπα σε ντοπαμίνη
—> Ανακούφιση είναι συμπτωματική
—> διαρκεί μόνο όσο το φάρμακο υπάρχει στο σώμα
Describe the mechanism of action of Levodopa
- Η ντοπαμίνη δεν διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, αλλά η λεβοντόπα το κάνει
- Μεταφέρεται εύκολα στο ΚΝΣ και μετατρέπεται σε ντοπαμίνη στον εγκέφαλο.
- Απαιτούνται μεγάλες δόσεις γιατί μεγάλο μέρος μετατρέπεται σε ντοπαμίνη στην περιφέρεια και προκαλεί παρενέργειες.
What is Καρβιντόπα and when is it used + mechanism of action
= είναι αναστολέας της αποκαρβοξυλάσης της λεβοντόπα, ο οποίος δεν διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό
When is it used?
Οι δράσεις της λεβοντόπα στο ΚΝΣ μπορούν να ενισχυθούν σημαντικά με τη σύγχρονη χορήγηση καρβιντόπα
Mechanism of action:
- Μειώνει τον μεταβολισμό της λεβοντόπα στον γαστρεντερικό σωλήνα και στους περιφερικούς ιστούς.
- Έτσι αυξάνεται η βιοδιαθεσιμότητα της λεβοντόπα στο ΚΝΣ και μειώνεται η απαιτούμενη δόση λεβοντόπα 4 έως 5 φορές
- Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της βαρύτητας των περιφερικών ανεπιθύμητων ενεργειών της ντοπαμίνης.
What are the general effects + therapeutic uses of Levodopa
Δράσεις:
- Η λεβοντόπα μειώνει τη δυσκαμψία
- reduces τον τρόμο και τα συμπτώματα του παρκινσονισμού
Θεραπευτικές χρήσεις
—> Η λεβοντόπα σε συνδυασμό με την καρβιντόπα αποτελεί ισχυρό και αποτελεσματικό φαρμακευτικό σχήμα για την αντιμετώπιση της νόσου του Parkinson
List side effects of Levodopa
- Περιφερικές δράσεις:
- Ανορεξία, ναυτία και έμετος λόγω διέγερσης του κέντρου του εμετού.
- Ταχυκαρδία και κοιλιακές συστολές, αποτέλεσμα της ντοπαμινεργικής δράσης στην καρδιά.
- Μπορεί ακόμα να εμφανιστεί υπόταση. - Δράσεις στο ΚΝΣ:
- Οπτικές και ακουστικές ψευδαισθήσεις.
- Παθολογικές ακούσιες κινήσεις (δυσκινησία).
What are the interactions for Levodopa
- Ταυτόχρονη χορήγηση λεβοντόπα και αναστολέων της μονοαμινοξειδάσης (ΜΑΟ):
- μπορεί να προκαλέσει υπερτασική κρίση εξαιτίας της αυξημένης παραγωγής κατεχολαμινών
- Πρέπει να δίδεται προσοχή όταν τα δύο αυτά φάρμακα χορηγούνται ταυτόχρονα.
- Οι καρδιολογικοί ασθενείς πρέπει να ρυθμίζονται λόγω της πιθανής πρόκλησης αρρυθμιών.
- Τα αντιψυχωσικά φάρμακα αντενδείκνυνται σε παρκινσονικούς ασθενείς, καθώς αποκλείουν τους υποδοχείς ντοπαμίνης και προκαλούν από μόνα τους παρκινσονικό σύνδρομο
